Османлы түрік тілі — нұсқалар арасындағы айырмашылық

ш
Боттың түзеткені: az:Osmanlı dili; косметические изменения
ш (Боттың үстегені: de:Türkische Sprache (Osmanisches Reich))
ш (Боттың түзеткені: az:Osmanlı dili; косметические изменения)
Әлеуметтік және [[прагматика]]лық мағынада османлы түрікшесін мына үш түрге бөлуге болады:
 
* ''Fasih Türkçe'' (әдеби түрікше): әкімшілік пен поэзия тілі.
* ''Orta Türkçe'' (орта түрікше): жоғарғы таптар мен сауда-саттықтың тілі.
* ''Kaba Türkçe'' (қарапайым түрікше): төменгі таптардың тілі.
 
Түрік тілін қолданушы осы варианттардың әрқайсысын түрлі мақсаттарда қолданылатын. Мысалы, хатшы болып істейтін адам ресми құжат жазғанда [[бал]] деген ұғымды білдіру үшін арабтың ''asel'' (عسل) сөзін қолданатын да, сол балды базарда сатып алғанда түріктің ''bal'' сөзін қолданатын.
Османлы түрікшесінің тарихын үш кезеңге бөлуге болады
 
* ''Eski Osmanlı Türkçesi'' (Көне османлы түрікшесі): 16-шы ғасырға дейін қолданылған. Ол [[салжұқтар]] және [[Анатолия түрік бейліктері]] қолданған түрік тіліне өте жақын. Оларды біріктіріп кейде ''Eski Anadolu Türkçesi'' (Көне Анатолия түрікшесі) деп атайды.
 
* ''Orta Osmanlı Türkçesi'' (Орта османлы түрікшесі) немесе ''Klasik Osmanlıca'' (Классикалық османлы түрікшесі): 16-шы ғасырдан бастап [[Танзимат]] реформаларына дейін қолданыста болған әдебиет және әкімшілік тілі. Османлы түрікшесі дегенде көпшілік жағдайда осы кезеңнің тілі туралы сөз болады.
 
* ''Yeni Osmanlı Türkçesi'' (Жаңа османлы түрікшесі): мерзімді баспа және [[батысшыл]] әдебиеттің ықпалымен [[1850]]-ші жылдардан бастап 20-шы ғасырға дейін қалыптасты.
 
=== Тіл реформасы ===
* [http://fef.erciyes.edu.tr/pxp/posts/tar-142-osmanlica-ii662.php '''Erciyes Üniversitesi ''']http://fef.erciyes.edu.tr/pxp/posts/tar-141-osmanlica-i702.php Әдебиет факультеті — курстың мазмұны және кестесі.
 
* [http://suis.sabanciuniv.edu/prod/sabanci_www.p_get_courses?coll_code=S&levl_code=UG&subj_code=TLL&lang=eng&css= '''Sabanci University''']</br> — Бастауыш және орташа деңгейдегі үйренушілерге арналған османлы түрікшесі
 
* [http://www.boun.edu.tr/graduate/social_sciences_and_humanities/turkish_language_literature.html '''Bogazci Universiti'''] </br> — Ерте кезеңнен бастап 19-шы ғасырға дейінгі түрлі тақырыптардағы мәтіндерді зерттеу
 
* [http://www.beykent.edu.tr/dosyalar/erasmus/faculties/turkish%20language%20and%20literature.pdf Beykent University] </br> — Османлы түрік тілі бойынша курс туралы
 
* [http://brahms.emu.edu.tr/tdeb/Programs.htm '''Eastern Mediterranean University''' ] </br> — Османлы түрік тілі мен жазуы
 
* [http://fef.baskent.edu.tr/tde/resources/TDE-ECTS-ENG.pdf '''Baskent University'''] </br> — Османлы түрік тілі мен диуан әдебиеті.
 
* [http://www.mersin.edu.tr/derslerbol.php?id=14&fid=3 '''Mersin University''']Түрік тілі мен әдебиетінің факультеті.
 
* [http://www.istanbul.edu.tr/edebiyat/bolum_sayfasi/tarih_ders_programi.htm '''İstanbul University'''] Тарих
 
* [http://www.ksef.gazi.edu.tr/dturkce.htm '''Kastamonu University'''] Түрікше үйретуші (Türkçe öğretmenliği)
 
* [http://www.emu.edu.tr/teb/ '''Doğu Akdeniz Üniversitesi'''] Түрікше үйретуші (Türkçe öğretmenliği)
 
* [http://www.ciu.edu.tr/english/u-turkish-lit.html '''Uluslararası Kıbrıs Üniversitesi'''] Түрік әдебиеті (Türk Dili ve Edebiyatı)
 
* [http://egitim.selcuk.edu.tr/turkdili/dersler.asp '''Selçuk Üniversitesi'''] Әдебиет үйретушісі (Edebiyat Öğretmenliği)
 
* [http://www.neu.edu.tr/tr/main.asp?sayfa=tr/egitim%20fakultesi/tarih_ogretmenligi_ders_listesi '''Yakın Doğu Üniversitesi '''] Тарих үйретушісі (Tarih Öğretmenliği)
 
* [http://www.trakya.edu.tr/Fakulte/FenEdebiyatFak/Turkce/SanatTarihi/dersicerikleri.htm '''Trakya Üniversitesi'''] Өнер тарихы
 
* [http://www.yeditepe.edu.tr/yeditepe/Yeditepe%20UniverSiteSi/EGitim/LiSanS%20UStu/SoSyal%20Bilimler%20EnStituSu/Tarih/Ders%20Programi.aspx?cacheid=/Yeditepe%20UniverSiteSi/EGitim/LiSanS%20UStu/SoSyal%20Bilimler%20EnStituSu/Tarih/Ders%20Programi '''Yeditepe University'''] Тарих
 
* [http://www.lefke.edu.tr/akademik/tarih41.htm '''Lefke Avrupa Üniversitesi'''] Тарих
 
* [http://www.fef.ibu.edu.tr/?lang=tr&template=b3&page_type=show_circ&page_name=7 '''Abant İzzet Baysal University'''] Тарих
 
 
=== Ғаламтордағы курстар ===
* [http://www.islamharfleri.com/kurs/index.html Османлы түрікшесі бойынша курстар]
 
== Ғаламтордағы османлы түрік ресурстары ==
* [http://www.umich.edu/~turkish/langres_ott.html '''Мичиган университеті''']
* [http://www.mevlevi.de/islam-_2.php Османлы түрік тіліндегі жазбалар]
 
== Османлы түрік сөздіктері мен құралдары ==
 
* [http://www.ebrulisozluk.net/ Османлы түрікшесі — түрікше ғаламтор сөздігі]
* [http://www.umich.edu/~turkish/links/keyboard/klavye.htm Османлы түрік пернетақтасы]
* [http://www.lexilogos.com/clavier/osmanlica.htm Османлы түрік пернетақтасы]
 
== Тағы қараңыз ==
* [[Османлы империясының мәдениеті]]
* [[Түрік тілі]]
* [[Османлы түрік әліпбиі]]
* [[Классикалық тілдер]]
* [[Түркі тілдері]]
 
== Әдебиеттер ==
[[ar:لغة تركية عثمانية]]
[[arz:عثمانلى]]
[[az:Osmanlı Türkcəsidili]]
[[bg:Османски турски език]]
[[bs:Osmanlijski turski jezik]]
29 062

өңдеме