Шииттер: Нұсқалар арасындағы айырмашылық

ш
Түйіндемесі өңделмейді
Өңдеу түйіні жоқ
шӨңдеу түйіні жоқ
 
Әһлі-Сүннет сеніміне қайшы келетін шииттердің тағы бір амалдары — '''тақийа'''. «Тақийа» деп шииттердің өздерінің шын көзқарастары мен сенімін жасырып, өздері жау санайтындарға өтірік айту практикасы. Әһлі-Сүннет ғалымдары тақийаны өтірік пен екіжүзділік болғасын харам санайды.
====Он Шииттердің он екі имам==имамы ==
{{main|Онекіліктер|Имам (шииттер)}}
[[File:Imam reza shrine in Mashhad.jpg|270px|thumb|right|Иранның [[Мешһед]] қаласындағы шиитердің имамы Әли «Ризаның» кесенесі. Әлемдегі үлкендігі бойынша Меккедегі [[әл-Харам мешіті]] мен Мединедегі [[Пайғамбар мешіті]]нен кейінгі орынды иеленеді]]
[[Әл-Исна Ашария]] шииттерінің он екі имамы<ref name="shia1"/>:
# Мұхаммед ибн Хасан әл-Аскәри; шииттер оны «Мәһди» немесе «Худжжатул-қаим әл-Мунтазыр» атайды. Олардың сенімі бойынша ол һижри 256-шы жылы туылып, 260-шы жылы аспанға көтерілген. Содан кейін 329-шы жылы әкесінің үйіндегі жертөлеге кіріп, «ғайып» болып кеткен.
 
==== Шииттер туралы мұсылман ғалымдарының сөздері====
*Шейх [[Ибн Баз]]: {{quotation|«Шииттердің ағымдары өте көп, олардың әрқайсысының өз бидғаттары бар, бірақ олардың ішінде ең қауіптісі – [[Хомейни Рухолла Мусави|Хомейни]]дің рафидилік сектасы немесе пайғамбарымыздың (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) марқұм болған жанұясынан дұға тілейтін имамилер. Олар өз имамдары ғайыпты біледі деп сенеді, әрі олар сахабаларға тіл тигізеді»<ref>«Мәджмуғ әл-фәтәуә», 4/439</ref>.|}}
*[[Мұхаммед Насыруддин әл-Альбани]]: {{quotation|«Мен Хомейнидің бес кітабын оқып шықтым және сол кітаптардағы әрбір сөз – күпірлік, ширк және Құран аяттары мен пайғамбарымыздың <small>(оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын)</small> Сүннетіне бүтіндей қайшы келеді деп толық айта аламын. Сол кітаптардағы нәрсені оқып және соған иланған әрбір кісі – кәпір болады, тіпті ол намаз оқып, ораза тұтып, өзін мұсылманмын деп санаса да»<ref>«Шиға имамия исна ашария фи мизаниль-ислам»</ref>.|}}
 
== Шииттердің ағымдары ==
{{main|Шииттердің ағымдары}}
====Зәйдилер====
{{main|Зәйдилік}}
'''Зәйдилік''' ({{lang-ar|زيدية}}) — өздерінің негізін қалаушысы деп Зәйд ибн Әли «Зәйн әл-абидин» ибн әл-Хусәйн ибн Әли ибн Әбу Талибты санайтын шиғалардың ағымы. Кезінде Иран, Ирак және [[Хиджаз]] жерлерінде көп таралып, өздерінің бірнеше мемлекетін құрған: Солтүстік Африкадағы [[Идрис әулеті|Идрисилер мемлекеті]] (һижри 789-926 жж.), [[Табаристан]]да (һижри 863-928 жж.), [[Йемен]]де (һижри 901 ж.). Олардың Йеменнің кейбір бөлігіндегі билігі [[1962]]-шы жылдың 26-шы қыркүйегіндегі революцияға шейін жалғасты. Сенімдерінде [[Мутазилиттер|мутазилиттік]] жолы ұстанып, шииттердің ағымы болғанымен, олардың жолы басқа шииттерге қарағанда сүнниттерге жақынырақ. Олар «жасырын имамға» сенбейді, [[Әбу Бәкір]] мен [[Омар ибн әл-Хаттаб]]ты сөкпейді, күнадан сақталған деп тек Әлиді, Фатиманы және екі баласын атайды. Оларда басқа шииттер рұқсат берген уақытша неке харам саналады. XX-шы ғасырдың соңындағы саны 7 миллионға жуық. Йемен халқының біраз бөлігін құрайды<ref name="shia"/>.
====Исмаилиттер====
{{main|Исмаилия|Қарматтар|Батыния}}
'''Исмаилия''' ({{lang-ar|إسماعيلية}}) ([[батыния]], қарамиттер[[қарматтар]], т.б.) ағымы өздерін [[Джафар әс-Садиқ]]тың үлкен ұлы Исмаилмен байланыстырады. Олар оны жетінші имам санап, басқа шииттерге қайшы пікірді ұстанады. Кейбір мұсылман ғалымдары оларды христиандар мен яһудилерден жаман Исламның жаулары санап, оларды мұсылман санатына кіргізбейді. Атауларына сәйкес («батын» —жасырын) олардың наным-сенімдері жасырын, жарияланбайды. Олардың кейбіреулері Құранды мойындамайды, Мұхаммед пайғамбардан кейін де пайғамбарлар болады деп санайды, Ақырет күнін, жәннәт пен тозақты мойындамайды. Олардың шектен шыққандары соншалықты, Әли ибн Әбу Талибты құдай санап, оған құлшылық қылады<ref>[http://www.islamweb.net/media/index.php?page=article&lang=A&id=67939 باطنية — islamweb.net]</ref>. Исмаилиттердің кейбіреулері өздерін пайғамбар санаған (мысалға исмаилит болған атақты араб ақыны [[Әбу Таийб әл-Мутанабби]]). Намаз оқитын исмаилиттер намаз оқығанда өздерінің діни басшысы және имамы [[Аға Хан]]дарына қарап оқып, өздерінің зекеттерін соған береді.
 
==Пайдаланған әдебиет==
<references/>
{{Islam-stub}}
{{wikify}}
 
{{Суретсіз мақала}}
[[Санат:Ислам]]
[[Санат:Ислам ағымдары]]
[[Санат:Шииттер]]
 
[[ace:Nasyid]]
3570

өңдеме