Зат алмасу — нұсқалар арасындағы айырмашылық

ш
clean up, replaced: клетка → жасуша (2) using AWB
ш ({{Суретсіз мақала}} үлгісін үстедім)
ш (clean up, replaced: клетка → жасуша (2) using AWB)
''Зат алмасу'' - организмде жүріп жататын барлық химиялық процестердің жиынтығы.<br />
 
Бұл организмнің тіршілік қабілетін сақтау және сыртқы ортамен қарым-қатынасын, организмге қоректік заттардың еніп, олармен ферменттер әсерінен ыдырауын, пайда болған жай заттардың клеткаларжасушалар мен органдарға тасымалданып, олардың тотығуын, энергия бөлініп шығуын, клеткажасуша құрамындағы түзілістердің биосинтезделуін және қорытылған өнімдердің организмнен бөлініп шығуын қамтамасыз етеді. [[Клетка|Клеткадағы]]дағы қандай да болса, бір заттың белгілі бір тәртіппен ферменттік айналуға түсуін – метаболизмдік жол, ал осы кезде пайда болатын аралық өнім – [[метаболит|метаболиттер]]тер деп аталады. Метаболизмнің қарапайым молекулалардан күрделі құрылымдық заттардың түзілу реакциясын – [[анаболизм]], ал бұған қарама-қарсы өтіп жататын процесті [[катаболизм]] дейді. Жасыл өсімдіктерде фотосинтез нәтижесінде түрлі көмірсулар түзіледі. [[Жануарлар]], әдетте осы көмірсулармен қоректенеді. Қарапайым қанттар қанмен жануарлар денесіне таралып, күрделі полисахарид – [[гликоген|гликогенге]]ге айналады. Метаболизм нәтижесінде [[көмірсулар]] ([[пируват]]) органикалық қышқылға, одан әрі майға, көмірсудан пайда болған органикалық қышқылдар [[аммиак азоты|аммиак азотымен]]мен реакцияласу нәтижесінде амин қышқылына, май, белоктар метаболизм нәтижесінде ыдырап, соңында несеп зәрі, аммиак, көмірқышқыл газы, т.б. қарапайым заттарға айналады.<br />
 
[[Адам]] мен жануарлар организміндегі метаболизм процесін реттеуде жүйке жүйесінің атқаратын (әсіресе, үлкен ми сыңарлары қыртысының) маңызы зор. Организмнің дамуы, өсуі, т.б. Метаболизм заңдылықтарына бағынады. Адамда метаболизм процесінің ауытқуы байқалса, адам ауруға шалдығады. <br />
 
'''''Мысалы''''', ''диабет, семіздік, бүйрекке тас байлану, [[атеросклероз]],'' т.б. <ref>[["Қазақ Энциклопедиясы"]],4 том 3 бөлім </ref>
 
== Пайдаланған әдебиет==
<references/>
 
 
{{stub}}
{{wikify}}
{{Суретсіз мақала}}
 
[[Санат: Терминдер]]
 
 
{{stub}}
5200

өңдеме