Басты мәзірді ашу

Өзгерістер

Түйіндемесі өңделмейді
|footnotes =
}}
'''Самарқан''' [[Өзбекстан|Өзбекстан Республикасындағы]] ежелгі [[қала]], өзі аттас облыс орталығы. Зеравшан өзен аңғарында орналасқан. Халқы 451 мың (2002). Біздің заманымыздан 4 ғасырда Марканд деген атпен белгілі болды. Біздің заманымыздан 330 ж. [[Ескендір Зұлқарнайын|Македонский]] жаулап алып, өз мемлекетінің құрамына енгізді. Біздің заманымыздан . 1 ғасырдан біздің заманымыз 4 ғасырна дейінгі аралықта [[Кушан патшалығы]]ның [[ірі сауда]] орт. болды. 4 ғасырдан 6 ғасырға дейін [[Түрік қағанаты]]ның құрамына енген Соғды мемлекетінің астанасы болды. Самарқанты 8 ғасырдың басында арабтар, 9 ғасырда Самани әулеті, 11 ғасырда [[Қарахан әулеті]], одан соң түрік салжұқтары, 12 ғасырдың орта шенінде қидандар басып алды. 13 ғасырдың бас кезінде [[Хорезм]] шаһтары билік етті. 1220 ж. [[Шыңғыс хан]] әскерлері жаулап алды. 14 ғасырдың аяғы мен 15 ғасырдың басында [[Әмір Темір]] мемлекетінің астанасы болды. 1500 ж. [[Шайбани]] мемлекетінің, 16 ғ-дың аяғында [[Бұхар хандығы]]ның құрамына кірді. 1868 ж. патшалық Ресей әскерлері басып алды да, [[Ресей империясы]]ның қарауына енді. 1924 — 30 ж. [[Өзбекстан]]ның астанасы болды. 1938 жылдан облыс орталығы. 1970 ж. қазанда Самарқантың 2500 жылдығы аталып өтілді. Самарқаның ежелгі Афрасиаб атанған солт.-шығыс бөлігінде қала тарихының музейі, Шаһи Хинда ғимараты, Бибі ханым мешіті сияқты тамаша архит. ескерткіштер шоғырланған. Ескі Самарқантың орт-нда [[Регистан]], одан оңт-ке қарай [[Гүр Әмір]], [[Ақсарай]], [[Рухабат]]; оңт.-шығысында Ишарат хан мазарлары, т.б. орналасқан. Самарқанта Жалаңтөс Баһадүр салдырған “Ширдор” медресесі өзінің көркемдігімен ерекшеленеді. Онда машина жасау з-ты, жеңіл өнеркәсіп ф-сы, хим. комб., 4 театр, 6 жоғары оқу орны бар.
<br/>
С. Рүстемов
358

өңдеме