Ең Үлкен Ортақ Бөлгіш — нұсқалар арасындағы айырмашылық

ш
Түйіндемесі өңделмейді
(математика)
шNo edit summary
'''Ең үлкен ортақ бөлгіш''', екі не бірнеше [[натурал]] санның – берілген сандардың әрқайсысы бөлінетін үлкен сан. Мысалы, 27 және 63 сандарының Ең үлкен ортақ бөлгіші 9 болса, 12, 32 және 60 сандарының Ең үлкен ортақ бөлгіші 4 болады. Ең үлкен ортақ бөлгіш бөлшектерді қысқарту кезінде пайдаланылады. Бұл ретте бөлшектің алымы да, бөлімі де қысқаратын ең үлкен сан Ең үлкен ортақ бөлгіш болып саналады. Егер берілген сандардың жай көбейткіштерге жіктелуі белгілі болса, онда ол сандардың Ең үлкен ортақ бөлгішін табу үшін, барлық жіктелуде кездесетін әрбір көбейткішті ең кіші рет алып көбейту керек. Жалпы жағдайда, екі санның Ең үлкен ортақ бөлгішін табу үшін [[Евклид]] [[алгоритм|алгоритмі]] пайдаланылады. Егер екі санның Ең үлкен ортақ бөлгіші бірге тең болса, онда ол сандар өзара жай сандар делінеді. а және b екі санның Ең үлкен ортақ бөлгіші (d) сол сандардың ең кіші ортақ еселігі m-мен мынадай қатынас арқылы байланысқан: dm=ab. Ең үлкен ортақ бөлгіш ұғымы сандарға ғана емес, екі не бірнеше көпмүшелікке де қолданылады. Бұл жағдайда екі не бірнеше көпмүшеліктің Ең үлкен ортақ бөлгіші, олардың әрқайсысы бөлінетін, дәрежесі ең жоғары көпмүшелік болады.
 
''m'' және ''n'' сандарының Ең үлкен ортақ бөлгіші келесідегідей белгіленуі мүмкін:
* ЕҮОБ(''m'',''n'')
* <math>(m,n)</math>
* <math>\mathrm{gcd}(m,n)</math> (от англ. ''Greatest Common Divisor'')
* <math>\mathrm{hcf}(m,n)</math> (от брит. англ. ''Highest Common Factor'')
=='''ЕҮОБ -ің табу жолы'''==
18 санының бөлгіштері: 1, 2, 3, 6, 9, 18;