Қазаншұңқыр — нұсқалар арасындағы айырмашылық

ш
clean up, replaced: Пайдаланылған әдебиеттер → Дереккөздер using AWB
ш (Bot: Migrating 23 interwiki links, now provided by Wikidata on d:q749565 (translate me))
ш (clean up, replaced: Пайдаланылған әдебиеттер → Дереккөздер using AWB)
[[Сурет:PotholeLakes.Siberia.L7.20010910.jpg|thumb|right]]
'''Қазаншұңқыр''' [[құрлық]] бетіндегі, [[мұхит]]-[[теңіз]] түбіндегі пішіні дөңгелек не аздап созылыңқы келген [[ойыс]]. Қазаншұңқыр тұйық немесе бір жағынан, өзен арнасында орналасса екі жағынан ашық болып келеді. [[Жер]] бетіндегі Қазаншұңқырдың мөлшері бірнеше км-ден жүздеген км-ге жетеді (мысалы, ''тауаралық Қазаншұңқыр''). Қазаншұңқырлар пайда болу және геологиялық құрылысы жағынан тектоникалық, жанартаулық мысалы, [[кальдера|кальдералар]]лар (испанша caldera – ''үлкен қазан''), [[эрозия|эрозиялық]]лық, [[мұз|мұздық]]дық, [[карс|карстық]]тық; құрылымы жағынан тегіс табанды, ыдыс тәрізді, т.б. бөлінеді; сумен толығуына қарай ағып өтетін, ағынды, ағынсыз (құрғақшылық аймақтарда) болып ажыратылады. [[Су]] асты Қазаншұңқырлары жүздеген, мыңдаған км-ге созылады. Олар теңіз, мұхит табаны бедерінің ірі бұрыс пішінін құрайды (мысалы, [[Тынық мұхиты|Тынық мұхиттағы]] ''Оңтүстік Қазаншұңқыр'', т.б.). Қазаншұңқырлар кейде ойыстар мен депрессияларға сәйкес келеді. 20 ғасырдыңдың ортасынан бастап [[техносфера|техносфераның]]ның дамуына байланысты жер бетінде Қазаншұңқырлардың [[антропоген|антропогендік]]дік (қ. Антропогендік жер бедері) түрлері көбейіп келеді. Қазақстанда [[Зайсан қазан шұңқыры]], [[Алакөл Қазаншұңқыр]], т.б. бар. <ref>[[Қазақ Энциклопедиясы]]</ref>
 
==Мұхиттық қазаншұңқырлар==
'''Мұхиттық қазаншұңқырлар''' - [[мұхит]] табаны шегіндегі су асты жоталармен, белестермен және қыраттармен шектелген ауқымды ойпандар. Олар өзара терең өткелдермен жалғасып жатады. Орташа терендігі 5 мың м. шамасында. Қазаншұңқырлар табаны 100-500 м биіктікте ауытқитын төбелі-жазықты бедерімен сипатталады.<ref name="name"> Қазақ тілі термиңдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: География және геодезия. — Алматы: "Мектеп" баспасы, 2007. — 264 бет. ISBN 9965-36-367-6</ref>
 
==Опырылма қазаншұңқыр==
Опырылма қазаншұңқыр - әктастардағы немесе басқа тау жыныстарындағы жер асты қуыстары төбесінің опырылуы немесе шөгуі салдарынан жарылымдар бойындағы телімдердің төмен түсуінен пайда болған депрессия.<ref name="name"> Қазақ тілі термиңдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: География және геодезия. — Алматы: "Мектеп" баспасы, 2007. — 264 бет. ISBN 9965-36-367-6</ref>
 
== Дереккөздер ==
== Пайдаланылған әдебиеттер ==
<references/>
 
{{stub}}
{{wikify}}
 
 
[[Санат:География]]
[[Санат:Геоморфология]]
[[Санат:Қазаншұңқырлар]]
 
 
{{stub}}