Токсикология — нұсқалар арасындағы айырмашылық

ш
clean up, replaced: Пайдаланған әдебиет → Дереккөздер using AWB
ш (Bot: Migrating 50 interwiki links, now provided by Wikidata on d:q7218 (translate me))
ш (clean up, replaced: Пайдаланған әдебиет → Дереккөздер using AWB)
[[File:Mask-radioactive.svg|thumb| alt=A.|]]
 
'''Токсикология'''([[Грек тілі|грекше]] ''toxіkon'' – у және ''logos'' – ілім) – [[медицина]]ның [[у]]дың қасиеттерін, организмге тигізетін әсерін, улану салдарынан туатын өзгерістерді, уланған адамды емдеу әдістерін зерттейтін саласы. Токсикологияның бірнеше саласы бар. Мысалы:
* әр түрлі жануарлар мен өсімдіктердің [[химия]]лық заттарға қайтаратын жауабының ерекшеліктерін '''''салыстырмалы''''' токсикология;
* ауыл шаруашылығы жануарлары мен кәсіптік аңдардағы осындай ерекшеліктерді '''''[[Ветеринария|ветеринарлық]] токсикология''''' зерттейді. <br/>
Әскери және сот токсикологиясы [[клиника|клиникалық]]лық токсикология мен [[патологиялық анатомия|патологиялық анатомияның]]ның мәліметтерін негізге алады. Өнеркәсіп, [[өндіріс]], әсіресе, [[Химияхимия өнеркәсібі|химия өнеркәсібінің]]нің дамуына байланысты токсикологияның ''кәсіптік улану'' немесе ''өндірістік улану'' деген жаңа салалары пайда болды. Токсикологияның ең маңызды саласы – ''медициналық токсикология''. Ол жалпы, '''клиникалық''' және '''профилактикалық''' болып бөлінеді. Жалпы:
* токсикологияның міндеті – [[химия]]лық заттардың токсикология әсерінің жалпы механизмін;
* [[клиника]]лық токсикология – уланған адамдарға [[диагностика]] қойып, оларды емдеу әдісін;
* [[профилактика]]лық токсикология – улануды болдырмау үшін алдын ала сақтандыру шараларын зерттейді. <br/>Улы заттар туралы алғашқы деректер ежелгі [[Рим]] дәрігерлері [[Диоскорид]], [[Үлкен Плиний]], [[Платон]], т.б. ғалымдардың еңбектерінде жазылды. ''Токсикология'' жеке ғылым саласы ретінде 20 ғасырдың ортасында қалыптасты. Республикада токсикологиялық зерттеулер 20 ғасырдың 50-жылдары [[Қазақстан Ғылым академиясы|Қазақстан Ғылым академиясының]]ның [[Өлкелік паталогия институты]] (қазіргі [[Гигиена және эпидемиология ғылыми-зерттеу орталығы]]) жанынан [[гигиена]] және кәсіби [[патология]]лық сектор ашылғаннан кейін басталды. [[Қазақстан]]да токсикология ғылымының қалыптасып, дамуына үлес қосқан ғалымдар: ''О.С.Глозман, Б.Атшабаров, Т.Х.Айтбаев, А.А.Мәмбеева, В.П.Чемакина, Н.П.Касаткина, И.Т.Төлеев, Э.Л.Бейсебаева, Е.А.Біртанов'', т.б. <ref name="source1"> Қазақ энциклопедиясы</ref><ref>О.Д.Дайырбеков, Б.Е.Алтынбеков, Б.К.Торғауытов, У.И.Кенесариев, Т.С.Хайдарова
Аурудың алдын алу және сақтандыру бойынша орысша-қазақша терминологиялық сөздік.
Шымкент. “Ғасыр-Ш”, 2005 жыл. ISBN 9965-752-06-0 </ref>
 
==Дереккөздер<span/>==
 
==Пайдаланған әдебиет<span/>==
<references/>
 
{{stub}}
{{wikify}}
 
[[Санат:Токсикология]]
 
 
{{stub}}