Экзистенциализм — нұсқалар арасындағы айырмашылық

ш
clean up, replaced: Қазақ энциклопедиясы, 10 том; → «Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ э using AWB
ш (Bot: Migrating 77 interwiki links, now provided by Wikidata on d:q38066 (translate me))
ш (clean up, replaced: Қазақ энциклопедиясы, 10 том; → «Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ э using AWB)
 
'''Экзистенциализм''' (лат. eksіstentіa – өмір сүру) – [[адам]] өмірінің [[мән|мәні]]і, оның тұлғалық болмысы жайлы батыс [[философиясы]]ндағы иррационалистік [[бағыт]]. [[Адам|Адамның]]ның өзіндік Менін тануы [[өмір]] мен [[өлім|өлімнің]]нің мәні, еркіндіктің мағынасы, [[адамгершілік]], [[рахымдылық]], [[сұлулық]], [[әділеттілік]] пен [[ақиқат]], адамның дүниеге келудегі мақсаты, қоғамдағы орны сияқты көптеген филос. мәселелердің шешімін табуға итермелейді. Экзистенциализм бағыты өкілдерінің көзқарасы бойынша: өзіндік Менін түйсіну және өзгемен санасу адамды саналы әрекетке жетелейді. Өзгенің бостандығына [[қол]] сұққан жағдайда бостандықтың қадірін білетін адамның ар-ожданы бас көтеруге тиісті. Қоғам егер осындай еркін тұлғалардан құралса, онда үйлесімді, шығармашылық байланыстағы, бірін-бірі түсінетін, әрқайсысы өз құқығын білуімен қатар, өз міндеті мен жауапкершілігін толық сезінетін толыққанды қауымға айналады деп білді. Экзистенциализм философиялық бағыт ретінде 20 ғасырда қалыптасты. Ол [[адамгершілік]] құндылықтар күнделікті тұтынушылық қажеттіліктердің тасасында қалған, техногенді, индустриалды, қатыгез қоғамға қарсылық ретінде туындады. Ғаламдық дағдарыстар мен соғыстар және төніп келе жатқан [[экологиялық апат]] адамгершілік құндылықтардың құлдырауына, адамның өз қолымен жасалған бірақ, өзіне жат дүниесінде адамның өмірінің мәні мен болмысы жайлы сұрақтар неғұрлым шиеленісе түседі. Адамгершілік құндылықтарға бет бұру бұл бағыттың басты ерекшелігі. Экзистенциализмның негізгі өкілдері: М.Хайдаггер, К.Ясперс, Н.А. Бердияев, Ж.П. Сартр, Г.[[Марсель]], А.Камю, сондай-ақ олардың идеялық қолдаушылары: Августин, Ф.Шеллинг, С.Кьеркогор, А.Шопенгауэр, Ф.М. [[Достаевский]], Ф.Ницше. Экзистенциализм еуразиялық әдебиеттің, театрдың, басқа да өнер салаларының дамуына ықпал етті. Қорқынышқа байланысты көптеген шығармалар туындап, оны жеңу, [[адамгершілік]] [[құндылық|құндылықтарды]]тарды [[адам]] тіршілігінің баянсыздығы тұрғысынан қарастыру басты тақырыпқа айналды. <ref>«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы]]» Бас редакциясы, 101998 ISBN 5-89800-123-9, X том;</ref><ref> Орысша-қазақша түсіндірме сөздік: Философия/жалпы редакциясын басқарған э.ғ.д., профессор Е. Арын – Павлодар: «ЭКО» ҒӨФ, 2006. ISBN 9965-808-82-1</ref>
 
==Дереккөздер==
==Пайдаланылған әдебиет==
<references/>
 
{{stub}}
{{wikify}}
{{Суретсіз мақала}}
 
[[Санат: Білім]]
[[Санат: ФилософияБілім]]
[[Санат: БілімФилософия]]
 
 
{{stub}}