Түйеқұстәрізділер — нұсқалар арасындағы айырмашылық

ш
clean up, replaced: Қазақ Энциклопедиясы, 8 том → «Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энци using AWB
ш (Bot: Migrating 47 interwiki links, now provided by Wikidata on d:q19170 (translate me))
ш (clean up, replaced: Қазақ Энциклопедиясы, 8 том → «Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энци using AWB)
 
[[File:Afrikanischer strauss.jpg|thumb|Африкалық түйеқұс]]
 
'''Түйеқұстәрізділер''' (Struthioniformes) – қырсыз төсті құстар тобының бір отряды <ref>«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ Энциклопедиясыэнциклопедиясы]]» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, 8VIII том</ref>.
 
Түйеқұстәрізділердің қаңқа қалдықтары [[миоцен]] дәуірінен Солтүстік Африкадан, Оңтүстік Еуропадан, Кіші және Оңтүстік-Шығыс Азиядан табылған. Ғылыми деректер бойынша 7 – 12 түрі тіршілік еткен. Қазіргі кезде 1 ғана түрі – [[түйеқұс]] (Struthіo camelus) белгілі.
 
Бұл осы күнгі тіршілік ететін құстардың ішіндегі ең ірісі. Биікт. 2,7 м, салм. 130 кг-нан асады. Африканың саванна және шөлейтті аймақтарында таралған. Қысқа аралықта, әсіресе қауіп төнгенде 72 км/сағатқа дейін шапшаң жүгіре алады. <ref>Гиннес рекордтар кітабы 2013</ref>. Қауырсындары денесін біркелкі жауып жатады, оның желпуіштерінде ілмекшелері болмайтындықтан, жеке-жеке шашақталып тұрады. Қораздарының [[қанат]]] қауырсындарының ұшы мен [[құйрық]] қауырсыны ақ, қалған жері қара, мекиендерінде – [[қоңыр]] [[сұр]] түсті болады. Басы мен мойнын мамық жапқан.
 
Түйеқұстәрізділердің аяқтары ұзын әрі өте мықты. Сирақтары мен жіліншіктерінде қауырсын болмайды. [[Сүйек]] ішіндегі ауа қуысы нашар жетілген, құйрық (шонданай) безі болмайды, ішегі ұзын, етті қарыны қалың. Жер бетіндегі екі саусағы бар бірден бір құс. Түйеқұстәрізділер топтанып жүреді, 3 – 5 жасында жыныстық жағынан жетіледі. Полигамды, бірнеше мекиені жұмыртқаларын бірігіп, жер бетінен ойыстап, шұңқыр етіп қазған бір ұяға салады. Жұмыртқасы ірі, оның салм. 1,5 кг-ға жетеді, оны түнде қоразы, күндіз мекиені басады. Балапандар 6 – 7 аптадан кейін шығып, 6 – 8 айда ересек құсқа айналады.
<references/>
 
{{stub}}
{{wikify}}
 
[[Санат:Түйеқұстәрізділер| ]]
 
 
{{stub}}