Тұз тектоникасы: Нұсқалар арасындағы айырмашылық

Content deleted Content added
ш Bot: Migrating 20 interwiki links, now provided by Wikidata on d:q943898 (translate me)
ш clean up, replaced: "Қазақ Энциклопедиясы", 8 том → «Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанб using AWB
1-жол:
'''Тұз тектоникасы''' - жер қойнауының терең деңгейіндегі тұзды қабаттардың беткі тау жыныстары аймағына қарай көтерілу процесі. Осы процесс нәтижесінде [[тұз күмбездері]], тұзды штоктар, тұзды белестер мен тұзды дөңдер қалыптасады.
[[Сурет:ZagrosMtns SaltDome ISS012-E-18774.jpg|right|360px|]]
Тұз тектоникасының көрініс беруі тұзды қатқабатты көмкерген тау жыныстары тығыздығының әр түрлі болуынан туындайтын қысым айырмашылықтары, іргетас бетінің кедір-бұдыр болуы, терең жарылымдардың ұшырасуы, т.б. факторлармен сипатталады. Біртіндеп жоғары көтерілген тұз жас тау жыныстарының беткі қабатын теседі. [[Күмбез ядросы]] жер бетіне шығып, кейде тау жынысы қабаттарымен жабылады. Осы тау жыныстары әр түрлі бағыттағы жарылымдармен (лықсулар) тілінгенде, қатпарлық төмендеп, [[грабен]] тәрізді құрылымдар пайда болады. Тұз күмбездері мен антиклиналдарының төбелерінде және қанаттарында мұнай мен газ кендері орналасады; тұз ядросынан [[тастұз]], [[калий тұзы]] өндіріледі. Тұз тектоникасы Каспий маңы ойысында, [[Мексика]] шығанағы ойысында, жағалауларда ерекше күшті дамыған. Осы аймақтардың тұз күмбездерінде үлкенді-кішілі мұнай-газ кендері бар. Тұз тектоникасы платформалардың қалың тұз қабаттарын кіріктірген шөгінді тысының көлденең қимасында жиі көрініс береді.
 
==Сілтемелер==
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы]]» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, VIII том
[[Қазақ Энциклопедиясы|"Қазақ Энциклопедиясы"]], 8 том
 
{{stub}}
{{wikify}}
 
[[Санат:География]]
[[Санат:Мұнай]]
 
 
{{stub}}