Магия: Нұсқалар арасындағы айырмашылық

ш
clean up, replaced: Пайдаланған әдебиет → Дереккөздер using AWB
ш (Bot: Migrating 61 interwiki links, now provided by Wikidata on d:q81741 (translate me))
ш (clean up, replaced: Пайдаланған әдебиет → Дереккөздер using AWB)
[[Сурет:Circe_Offering_the_Cup_to_OdysseusCirce Offering the Cup to Odysseus.jpg|thumb| alt=A.| ''[['''Магия]]'''''.]]
== '''Магия''' ==
[[Магия]]<ref>“Қазақстан”: Ұлттық энцклопедия/Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы “Қазақ энциклопедиясы” Бас редакциясы, 1998 ISBN -89800-123-9</ref> ('' {{lang-la|magia}} {{lang-el|μαγεία}} — сиқыршылық'') — алғашқы қауымдық дін формаларының бірі; іс-әрекеттердің (''жеке дара немесе ұжымдық'') символдық бейнесі. Магия алғашқы қауым адамы ойының көрінісі және жаратылыстан тыс күштерге сенімнің күшеюімен тікелей байланысты болды. Магиямен байланысты дүние туралы түсініктер ежелгі [[натурфилософия]]лық ілімдер мен алуан түрлі ''“құпия ілімдер”'' негізінде алынды.
== Тарихы ==
Ортағасырлық [[алхимия]]да магиялық негіз айқын көрінді. Қайта өркендеу дәуірінде [[Делла Порта|Дж.Делла Порта]], [[Кардано|Дж. Кардано]], [[Парацельс]] сынды ойшылдардың еңбектерінде магиялық белгілер көрініс тапқан. Табиғат күштеріне бағынышты ежелгі адам күрделі мәселелерді шеше алмағандықтан [[құпия]], тылсым күштерге арқа сүйеп, магиялық іс-әрекеттер жасады. Олар магияны табиғатпен қарым-қатынас формасы ретінде және өзара қарым-қатынас барысында қолданды. Магия көптеген тылсым құбылыстарды жұмбақ күштердің әсеріне жатқызуға негізделіп, адамдарға, жануарларға, рухтарға, тағы басқаға әсер ету мақсатын көздейтін салт-жоралар жиынтығынан көрінеді. Магия адамдардың өзінің немесе басқалардың бойында табиғатқа ықпал етудің табиғаттан тыс барлық мүмкіндіктеріне сенімін білдіреді.
Қазіргі кезде зерттеушілер магияны контактілі (''магиялық күші бар объектімен тікелей әрекеттесу''), инициалды (''Магиялық іс-әрекет субъектісі үшін қол жетпейтін объектіге магиялық әрекеттің бағытталуы''), парциалды (''шаш немесе тырнақ, тамақ қалдықтары арқылы жанама ықпал ету''), имитативті (''магиялық объектіге ұқсас затқа ықпал ету'') деп бөледі. Ежелгі дін формаларын зерттеуші [[Малиновский|Б.Малиновский]] магияны жемісті, сақтандырушы және деструктивтік деп жіктейді. [[Фрезер|Дж.Фрезер]] бойынша магиялық әрекеттер ұқсас немесе бірінен кейін бірі келетін шектес құбылыстарды жалған себеп-салдарлық қиыстыруға негізделген. Осыдан магияның [[гомеопатия]]лық (''ұқсастық бойынша, еліктеушілік'') және контагиозды (''шектесуі бойынша, жұқтыру'') деген екі түрі көрінеді. Әлемдік діни жүйелерде магиялық салт-жоралар елеулі рөл атқарады. [[Леви-Строс]]тың пікірінше, магия мен дін бірін-бірі толықтырады. Магия белгілі бір әрекетке және сөздерге ''“кереметтік”'' қасиет беріп, дәріптейтін күш ретінде адамның объектіге тікелей әсер етуі және мақсатына жету жолында өз мүмкіндігіне деген сенімге негізделген. Магиялық әдет-ғұрыптар дүниеге, табиғат құбылыстарына, адамдарға, рухтарға табиғаттан тыс жолмен ықпал етуге бағытталады.
 
== Дереккөздер ==
== Пайдаланған әдебиет ==
<references/>
 
{{wikify}}
 
[[Санат:Магия]]
 
 
{{stub}}
 
{{wikify}}
{{Link GA|lt}}