Ақжелкек — нұсқалар арасындағы айырмашылық

Түйіндемесі өңделмейді
(Automated import of articles)
 
{{Қорық аймақ | name =АҚЖЕЛКЕК| image =Сурак.jpg|200px | caption =| location = [[Қазақстан]]| area = | established =| governing_body = | world_heritage_site =| website =}}‎ '''Ақжелкек''' , желкек (Armoracіa) – орамжапырақтар[[орамжапырақ]]тар тұқымдасына жататын көп жылдық шөптесін өсімдіктер туысы. Еуразияда[[Еуразия]]да 3 түрі кездеседі. Қазақстанның барлық аудандарында егіледі. Оның бір түрі – кәдімгі А. (А. rustіcana) – жабайы түрінде бақтарда, егістіктерде өседі. Қазақстанның көптеген аймақтарында қолдан өсіріледі. А-тің биікт. 1 м-дей, сабағы тік, жоғ. жағы бұтақты келеді. Тамырға жақын өскен жапырақтары сопақша, жұмыртқа пішінді, ортаңғы сабақтан шыққан жапырақтары ұзынша қандауыр, ал сабақ ұшындағы жапырақтары таспа тәрізді, жиектері тегіс, кейде тісшелі болады. Гүлі ақ түсті, хош иісті. Тұқым салмайды. Маусымда гүлдейді, өсімді (вегетативті) жолмен көбейеді. Тұқымы – қысыңқы бұршаққынша. Суыққа төзімді. Оның тамыры мен [[жапырақ]] құрамында тұздар ([[калий]], [[натрий]], [[фосфор]], [[темір]], [[хлор]], [[мыс]]), эфир майы, С витамині, фитонцидтер[[фитонцид]]тер, [[лизоцим]] ферменті, т.б. бар. А-тің тәбет ашатын ерекше иісі оның құрамындағы аллил майы мен глюкозид-сингринге байланысты. А. көкөніс, дәрілік заттар ретінде қолданылады, тамыры мен жасыл жапырағы қияр, томат, саңырауқұлақтарды тұздап, бұқтырғанда пайдаланылады. [[Санат:А]] [[Санат:Қазақстан табиғаты]]
[[Санат:А]]
7596

өңдеме