Темірқазық: нұсқалар арасындағы айырмашылық

ш
(уикилендіру)
Темірқазықтың навигациялық жұлдыздар санатына жатуы ғана емес, оның қашанда бір тұстан көрінуі көптеген халықтардың мәдениетінде өзіндік маңызды орынға ие болған.
[[Сурет:Zirkumpolar ani.gif|thumb|left|200px|[[Темірқазық]] жұлдызы төңірегіндегі қозғалыс]]
[[Қазақ мифологиясы]]нда [[Жұлдызды аспан және жұлдыздар арқылы бағдар жасаудың негізгі принциптері|Темірқазық пен жетіқарашы]] ертегісі айтылады. Аңыз бойынша Темірқазық Тәңірінің[[Тәңірі]]нің құдіретімен аспанға[[аспан]]ға қағылған ат байлайтын қазық болып, ол дүниенің кіндігі есептеледі. Оған Ақбозат пен Көкбозат арқандаулы тұрады, олар түнімен Темірқазықты айнала оттап жүреді. Негізі Темірқазықты төңіректеп әр түні бір айналып шығатын Жеті қарақшы (Үлкен аю шоқжұлдызы, ондағы жеті жұлдыз Үлкен аю α、β、γ、δ、ε、ζ және η жұлдыздары) және Қара құрт (W әрібіне ұқсайтын, Темірқазықтың бір шетінде Жетіқарақшыға қарсы орналасқан бес жұлдыз) шоқжұлдыздары орналасқан.
 
Қазақтың жауынгер ақыны [[Махамбет Өтемісұлы]] өзінің "Ерлердің ісі бітер ме" деген өлеңінде "Темірқазық жастанбай, қу толағай бастанбай" дейді. Мұндағы Темірқазық жастану, сол жұлдызы самсыған түнде батырлардың далаға түнеуі мағынасын береді. Ондайда адам басы бейне қу толағай секілді қатып қалады дегенді айтса керек.