Виктор Гюго — нұсқалар арасындағы айырмашылық

1840 жылы – «Сәулелер мен көлеңкелер».
Бұл шығармалардың бәрі де Гюгоның шығармашылық тұрғыдан толысқанын көрсетеді. «Күзгі жапырақтар» атты өлеңдер жинағына ақын бейбіт, мамыражай, отбасылық өмірді, өзін-өзі тану жырларын енгізсе; «Ымырт жырларына» мазасыздық, қауіпті күту секілді саяси жырларын енгізген. «Сәулелер мен көлеңкелерде» мәңгі ескірмейтін тақырыптар: махаббат, балалық шақ, табиғат тақырыбына қатысты лирикаларын топтастырған. «Ішкі дауыстарындағы» ақынның оқыған адамның жүрегін дір еткізер өлеңдері есі ауысқан жандарға арналған ауруханада жатып қайтыс болған ағасы Эженге арналған еді. <ref>Зарубежная литература. С.В.Тураев, И.Б.Дюшен, Г.А.Могилевская, А.А.Тахо-Годи. Москва, Просвещение, 1975 </ref>
 
 
Қоғамдағы теңсіздік, әділетсіздік мәселесі Гюгоны шығармашылығының ерте кезеңінде-ақ толғандырған болатын. 1827 жылы Париждегі Бисетр түрмесін, 1834 жылы Брестегі; 1839 жылы Тулондағы каторгаларды барып көруі оның жан-дүниесін астаң-кестең етті. Түрмедегілерге деген аянышты сезімі көтеріліске қатысқаны үшін өлім жазасына кесілген жұмысшы туралы жазылған «Клод Ге», «Өлім жазасына кесілген жанның соңғы күні» (1834) повестерінің тууына себеп болды.
Ақынның «Зауалы» (сатиралық өлеңдер жинағы) француз поэзиясындағы ең ызалы, ашуға, кекке толы кітап болып есептеледі. Бұл кітаптағы өлең жолдары ызалы сөздерден тұрады, кей жерлерінде тіпті кәдімгі ұрыс-керіс сөздері де кездеседі. Шығармашылығындағы он үш жылғы үнсіздіктен кейінгі ақынның бұл еңбегі өте табысты болып, халық ерекше ықыласпен қабылдаған.
1878 жылы 27 маусым күні түнде оның миына қан құйылады. Одан оңалып, сауыққандай болғанымен, жазуды тоқтатады. Ол үндемейтін, тұнжыраған күйге түседі, ешкімді қабылдамайды.
Ол өсиеттер жазды. Оның ішінде мынадай сөздер бар еді: «Мен барлық шіркеудің уағыздарынан бас тартамын; Мен барлық жандарға дұға бағыштауды талап етемін; Мен құдайға сенемін».
1885 жылы 15 мамырда жүрек инфарктын алған Гюго өкпесі қабынып ауырады. Содан оңала алмаған күйінде сүйгені Жюльетта Друэнің туған күнінде: «мен қараңғы жарықты көріп тұрмын» деген сөздерді айтып жатып қайтыс болады. <ref>История зарубежной литературы ХІХ века. Елизарова М.Е., Гиждеу С.П., Колесников Б.И., Михальская Н.П. Москва, Просвещение, 1972</ref>
 
== Шығармалары ==
 
=== Поэзия ===
* Одалар және поэзиялық тәжірибелер (Odes et poésies diverses, 1822).
* Одалар (Odes, 1823).
* Жаңа одалар (Nouvelles Odes, 1824).
* Одалар және балладалар (Odes et Ballades, 1826).
* Шығыс мақамдары (Les Orientales, 1829).
* Күзгі жапырақтар (Les Feuilles d’automne, 1831).
* Les Chants du crépuscule, 1835.
* Les Voix intérieures, 1837.
* Les Rayons et les ombres, 1840.
* Les Châtiments, 1853.
* Les Contemplations, 1856.
* Les Chansons des rues et des bois, 1865.
* L’Année terrible, 1872.
* L’Art d'être grand-père, 1877.
* Le Pape, 1878.
* L'Âne, 1880.
* Les Quatres vents de l’esprit, 1881.
* La Légende des siècles, 1859, 1877, 1883.
* La fin de Satan, 1886.
* Dieu, 1891.
* Toute la lyre, 1888, 1893.
* Les années funestes, 1898.
* Dernière Gerbe, 1902, 1941.
* Océan. Tas de pierres, 1942.
 
=== Драматургиясы ===
* Инес де Кастро (Inez de Castro, 1819/1820)
* Кромвель (Cromwell, 1827).
* Эми Робсарт (Amy Robsart, 1828, опубликована 1889).
* Марион Делорм (Marion de Lorme, 1829).
* Эрнани (Hernani, 1829).
* Le roi s’amuse, 1832.
* Лукреция Борджиа (Lucrèce Borgia, 1833).
* Мария Тюдор (Marie Tudor, 1833).
* Анджело, Падуан тираны (Angelo, tyran de Padoue, 1835).
* Рюи Блаз (Ruy Blas, 1838).
* Бургграфтар (Les Burgraves, 1843).
* Торквемада (Torquemada, 1882).
* Еркін театр. (Théâtre en liberté, 1886).
 
=== Романдар ===
* Исландиялық Ган (Han d’Islande, 1823).
* Бюг-Жаргаль (Bug-Jargal, 1826)
* Өлім жазасына тағайындалғанның соңғы күні (Le Dernier jour d’un condamné, 1829).
* (Notre-Dame de Paris, 1831).
* Клод Гё (Claude Gueux, 1834).
* Les Misérables, 1862.
* Les Travailleurs de la Mer, 1866.
* L’Homme qui rit, 1869.
* Quatrevingt-treize, 1874.
 
=== Публицистика және эссе ===
* Мирабо жайлы этюд (Étude sur Mirabeau, 1834).
* Әдеби және философиялық тәжірибелер (Littérature et philosophie mêlées, 1834)
* Рейн. Досыма хаттар (Le Rhin, 1842).
* Кіші Наполеон (Napoléon le Petit, 1852).
* Луи Бонапартқа жолдаған хаттар (Lettres à Louis Bonaparte, 1855).
* Вильям Шекспир (William Shakespeare, 1864).
* Париж (Paris-Guide, 1867).
* La voix de Guernsey, 1867.
* Avant l’exil, 1875.
* Pendant l’exil, 1875.
* Depuis l’exil, 1876, 1889.
* Бір қылмыстың хикаясы (Histoire d’un crime, 1877—1878).
* Religions et religion, 1880.
* Ұлым (Mes Fils, 1874).
* Архипелаг Ла Манш (L’Archipel de la Manche, 1883).
* Choses vues, 1887, 1900.
* Альпы және Пиреней (Alpes et Pyrénées, 1890).
* Франция және Бельгия (France et Belgique, 1892).
* Post-scriptum de ma vie, 1901.
 
== Дереккөздер ==
<references/>
24 505

өңдеме