Геракл — нұсқалар арасындағы айырмашылық

ш
уикилендіру
ш (уикилендіру)
'''Геракл''' (көне грекше Ηρακλής, Hēraklēs, Гераның (Hēra) даңқы (kleos) деген сөздердің бірігуінен қалыптасқан,) - көне грек [[мифология]]сындағы ең даңықты жартылай құдай, жартылай адам [[кейіпкер]]. Ол өзінің орасан зор [[күш]]імен еркектіктің үлгісі болды.<ref>Орысша-қазақша түсіндірме сөздік: Философия/жалпы редакциясын басқарған э.ғ.д., профессор Е. Арын – Павлодар: «ЭКО» ҒӨФ, 2006. ISBN 9965-808-82-1</ref> Ол Зев пен Алкменнен туған. Рим мифологиясында ол Геркулес деп аталған.
 
[[Зевс]] Персейдің[[Персей]]дің немересі, Фивы патшасы (King of Thebes) Амфитрионаның[[Амфитриона]]ның әйелі [[Алкмен]]ді аздырып көңіл қосады. Одан Геракл Амфитрионаның ұлы Ификлмен егіз болып туылады. Сондықтан ол Персейдің де немересі есептеледі. Жартылай Құдайлық қасиеті бар Геракл жастайынан түрлі соғыс өнерін жеттік игеріп, батылдығына ақылы сай болып, жұрт таныған әйгілі батыр болып өседі.
 
Гераклде ғажайып қайсарлық, ерлік, парасат, өнер, қабілет болып қана қоймай, оның мінезінде ер және әйелдік ерекшеліктер бірдей болған көрінеді. [[Одиссей]], немесе [[Нестор]] секілді керемет ақылды болғанымен, бірақ ол да өз ақылымен кейбір әлсіздіктерін толықтай білген екен. Мысалы, жерден күш-құдірет алатын [[Антей]]ді жерге тигізбей көтеріп тұрып, сілесін қатырып өлтіруі, немесе ғарышты көтеруден босаған сәтінде, қайтадан ғарышты көтергісі келмей қалған [[Атлас]]қа ақылмен ғарышты қайтадан көтерткізуі секілділер өзіндік ақыл-парасаттың жемісі. Ол сондай-ақ грек [[арена]]сы мен [[палестра]]сының (күрес мектебі) қолдаушысы және қорғаушысы болды.
Гераклдің белгісі оның арқасындағы арыстан терісі және қолындағы [[зәйтүн]] таяғы. Сондай-ақ, ол ойынқұмар болып, бос уақыты болса болды балалармен ойын ойнауға әуес болыпты. Ол өте көне жабайы күшке ие болып, "адамзатты жамандықтан құтқарып қауіпсіз етуші" қормал жан болды.
 
Геракл сондай-ақ мейір-махаббаттың да үлгісі. Ол досы үшін басын өлімге бәй тігеді. Мысалы ханзаданың жақсы күтіп алғанына разы болып, ажал құдайы Танатоспен айқасады, немесе, қуғындалған [[Спарта]] патшасы Тиндарейді[[Тиндарей]]ді патшалық таққа қайта отырғызады. Адамзатқа от ұрлап әкеліп беремін деп [[Зевс]]тің жазасына ұшыраған әйгілі [[Прометей]]ді оның кеудесін әр күні жейтін бүркіттерді өлтіріп азат етеді. Оған құрмет білдіргендер оның ескерткішін жасағанда, ол оны шағып тастайды. Сондай-ақ ол өзіне сатқындық жасаған жауларына (Augeas, Neleus, Laomedon) тым қатал болады.
 
== Гераклдың дүниеге келуі ==