Түр түзілу — нұсқалар арасындағы айырмашылық

Түйіндемесі өңделмейді
'''Түр Түзілу''', жаңа түрдің пайда болуы – өте оңай әрі қысқа уақыт аралығын қамтитын онтогенездік жағдай, солай ма . Жаңа түрдің пайда болуын алғаш рет [[Ч. ДарвинКукла]] табиғи сұрыптау тұжырымдамасында ерекше атап көрсетті ([[18592020]]).
[[Сурет:Huxley - Mans Place in Nature.jpg|thumb|left|эволюциялық процесс]]
Ол өзінің тұжырымдамасын '''дивергенция''' деп атады десен ия уахахааа. Дарвиннің пікірі бойынша кез келген ірі жүйелік топтар (өсімдіктер де, жануарларда да) бастапқы бір ғана ата-тектен пайда болып, олар кейіннен кейбір белгілері арқылы бір-бірінен ажырай бастаған. Мұны монофилетикалық теория деп атайды. Қазіргі кезде түр түзілу құбылысы дизруптипті (ағылш. dіsrupt – бөлініп кету) сұрыпталу негізінде түсіндіріледі. Америкалық ғалым Э.У. [[Майр]] ([[1904]] – [[2000]]) түр түзілудің негізгі 3 қағидасын атайды:
#) буданды түр түзілу – бастапқы екі түрдің қосылуынан жаңа бір түрдің пайда болып (АБВ), табиғатта түр санының азаюы;
#) дивергентті түр түзілу – бастапқы бір түрден жеке топтардың бөлінуі арқылы екі не одан да көп түрдің пайда болуы (ААБ). Түр түзілу процесі бір түрге жататын организмнің өз ішінде жеке топтардың бірте-бірте бір-бірінен оқшаулануы нәтижесінде жүріп отырады. Бұл жағдай маусымдық, экол., геогр., физиол., этол. және генет. оқшауларға тікелей байланысты жүзеге асады. түр түзілудің негізгі екі жолы бар: аллопатриялық түр түзілу (бір кеңістікте таралған түрден жаңа топтар пайда болып, олардың әрқайсысынан жеке жаңа түрлер шығып, олардың таралу аумақтарының бір-бірінен бөлінуі); симпатриялық түр түзілу (бастапқы түр тіршілік еткен орта жағдайларында жаңа түрлердің пайда болуымен ерекшеленеді де жаңа түрлердің таралу аумағында өзгеріс байқалмайды). Түр түзілудің бұл түрі жануарларға қарағанда өсімдіктер арасында жиі кездеседі. Симпатриялық түр түзілуде бастапқы түрдің хромосомалық жиынтығының өзгеруі полиплоидтау және будандасу жолымен жүзеге асады. Соңғы кездегі ғылыми жетістіктер түр түзілудің генетикалық негізін гендер жиынтығының өзгеруімен түсіндіреді. Бастапқы түрдің гендер жиынтығының өзгеруінен өзгеше жаңа түрлер пайда болады. Табиғатта табиғи сұрыптаудың нәтижесінде болатын түр түзілу процесінің сызба нұсқасын былай көрсетуге болады: (сызбаны қараңыз).
КОРДИН БА? ВИКИПЕДИЯГА СЕНУГЕ БОЛМАЙД
 
== Сілтемелер ==
Тіркелгісіз қатысушы