Типология — нұсқалар арасындағы айырмашылық

ш
→‎Лингвистикалық типология: clean up, replaced: Декарт Рене → Рене Декарт using AWB
ш (→‎Лингвистикалық типология: clean up, replaced: терминдерінін → терминдерінің, "Сөздік-Словарь" → «Сөздік-Словарь», 2005. ISBN → 2005 ж using AWB)
ш (→‎Лингвистикалық типология: clean up, replaced: Декарт Рене → Рене Декарт using AWB)
 
Тілдің типтік белгілерінің уақыт ішінде түгелдей езгеру эволюциясың зерттейтін ''т а р и х и'' Типологияның мәні де зор. Кез келген тілде әр түрлі типтін белгілері бар, таза типті тілдер жоқ. [[Таксономия]]лық тұрғыда накты тілдін белгілі бір типологияға қатыстылығы абсолюттік болған емес, басым типтік белгілердін негізінде тек қатыстық сипатта болып келеді. Осыған байланысты тілдін сапалық қасиеттерін емес, сапалық белгілердін статистикалық (сандық) қалпын анықтайтын квантативтік типологияның тиімділігі байқалады.<br />
Глобалды сипатта тілдерді қамту жағынан типология тілдін универсалдық сипатымен үндесіп жатыр. Сонымен бірге тіл белгілі тілдер семьясының типологиялық генетикалық белгілерін анықтау мақсатымен, оларды талдауға да мән береді. Осылайша дербес типологиялық пән — [[характерология]] ([[Матезиус|В. Матезиустің]] термині) қалыптасқан.
Типология салыстырмалы-тарихи тіл білімімен қатар дамыған, пайда болған кезі 19 ғасырдың басы ([[Германия]]да), бірақ оның негізі 18 ғасырда тіл білімінде тіл философиясы ([[Декарт Рене Декарт|Р. Декарт]], [[Лейбниц|Г. В. Лейбниц]], [[Гердер|И. Г. Гердер]]) мен әмбебап (универсал) [[грамматика]]да салынған. типологияның шыққан тегінде [[Шлегель|Ф. А.-В. Шлегельдер]] мен [[Гумбольдт|В. Гумбольдт]] тұрған. 19 ғасырдағы алғашқы типологиялық ізденістерде тілдердін морфологиялық типін анықтауға көніл бөлінді. Типология мәселелері [[орыс тілі|орыс тіл]] білімінде елеулі орын алды ([[Фортунатов|Ф. Ф. Фортунатов]], [[Потебня|А. А. Потебня]]).<br />
20 ғасырда типологияның жаңаша дамуы [[Сепирдің|Э. Сепирдің]] есімімен байланысты. [[Сепир]]дін типологиясынан инвентаризациялық типология басталады. [[Еуропа тіл]] білімінде казіргі типологияның дамуында [[Прага тіл]] үйірмесі зор рөл атқарды ([[Трубецкая|Н. С. Трубецкой]], [[Матезиус]], [[Скаличка|В. Скаличка]]). 20 ғасырдың ортасында әр елде типологияның басқа да бірқатар түрлері дами бастады.
20 ғасырдың 2 жартысындағы типологияға тән ерекшелік оның [[салыстырмалы-тарихи тіл]] білімімен жақындасуы болып табылады.<ref>Орысша-қазақша түсіндірме сөздік: Лингвистика / Жалпы редакциясын басқарған э.ғ.д., профессор Е. Арын – Павлодар: «ЭКО» ҒӨФ. 2007.