Айна — нұсқалар арасындағы айырмашылық

Түйіндемесі өңделмейді
(Automated import of articles)
 
'''Айна''', оптикадао п т и к а л ы қ — беті тегіс, жарық сәулесін шағылдыратын және нәрсенің оптикалық кескінін беретін шыны немесе металл дене. Ең көп тараған түрі – оптик. жазық. Тұрмыста қолданылатын кәдімгі А. бір жақ бетіне алюминийден, күмістен металдандырылған жабын не диэл [[Санат:А]]
 
Айнадан жарық сәулесі түсу және шағылу бұрышының тепе-теңдігін сақтай отырып шағылады. Айна арқылы денелердің оптикалық кескіні алынады және ол кескіндердің орны [[геометриялық оптика]] заңдары бойынша анықталады. Ең көп тараған түрі — о п т и к а л ы қ ж а з ы қ айна. Сондай-ақ оптикалық жүйелерде [[сфера|сфералық]],[[парабола|параболалық]], [[эллипсоид|эллипсоидтық]] т.б. шағылдырғыш беттері бар д ө ң е с және о й ы с айналар да қолданылады.<br>Айна бетінің пішіні математикалық жағынан неғұрлым дұрыс болған сайын, олардың сапасы солғұрлым жоғары болып келеді. Айнаның шағылдырғыш бетінің тегіс еместігі (микробұдырлығы) жарық толқыны ұзындығымен салыстырғанда аз болуы керек. Жазық емес айналардың барлығына [[абберация]] құбылысы тән. Жазық айна — абберациясыз кескін бере алатын жалғыз оптикалық жүйе. Жазық емес айнадағы дененің орны мен кескіні мына қатынас бойынша анықталады: 1/s + 1/s<sup>!</sup> = 2/r, мұндағы r — қисықтық радиусы, s — айна төбесінен денеге дейінгі, ал s<sup>!</sup> — айна төбесінен дене кескініне дейінгі қашықтық. Бұл қатынас айнаның оптикалық осі мен айнаға түскен жарық сәулесі арасындағы бұрыштың шамасы өте аз болған жағдайда ғана орындалады. Айна астрономиялық (айналы телескоптарда), спектрлік, жарықтандырғыш құралдарда (прожекторларда, фарларда т.б.), сондай-ақ ультрадыбыстық аппаратуралар мен күнделікті тұрмыста кеңінен қолданылады.
 
==Сілтемелер==
*Қазақ Энциклопедиясы, 1-том
 
[[Санат: Физика]]
 
{{stub}}
{{wikify}}
2208

өңдеме