Раушангүл тұқымдасы — нұсқалар арасындағы айырмашылық

ш
clean up, replaced: ҒА-ның → ғылым академиясының using AWB
ш (→‎Дереккөздер: clean up, replaced: Дереккөздертер → Дереккөздер using AWB)
ш (clean up, replaced: ҒА-ның → ғылым академиясының using AWB)
| ipni =
}}
'''Раушангүл тұқымдасы''' (''Rosaceae'') — қос жарнақтыларға жататын [[бұта]], [[ағаш]] тәріздес бір не екі жылдық өсімдіктер. Жер шарында кең таралған, негізінен, қоңыржай аймақта өседі, 100-ден аса туысы, 3 мыңнан астам түрі белгілі. [[Қазақстан]]да 36 туысы, 200-ден артық түрі бар, оның 12-сі өте сирек кездесетін өсімдіктер, сондықтан қорғауға алынып, Қазақстанның ''“[[Қызыл кітабына]]”'' енгізілген. Раушангүл тұқымдасына жататын өсімдіктердің жапырақтары күрделі, кезектесіп орналасады, бүтін жиекті, қосалқы жапырақшалары болады. Гүлі қос жынысты, кейде дара жынысты, жеке-жеке не топтанып орналасқан. Гүл күлтесі бесеу, аталығы мен аналығы көп, гүлқоршауы көбіне екі қатарлы. Бұл тұқымдасқа жататын өсімдіктер жел және жәндіктер арқылы тозаңданады. [[Жеміс]]і — көп сүйекті жаңғақ, жаңғақша, жидек, алма, тұқымы эндоспермсіз (''кейбір өсімдіктің тұқымы мен жемісінде болатын, ұрықтың қоректенуіне қажетті ерекше ұлпа болмайды''). Раушангүл тұқымдасының көбі пайдалы өсімдіктер: жеміс беретін ағаштар (''алма, алмұрт, айва, шие, өрік, шабдалы,'' т.б.); [[жидек]] (''таңқурай, қойбүлдірген, сиыр бүлдірген, қарақат, ''т.б.), әсемдік түрлері (''раушангүл, шетен, тобылғы, долана, ''т.б.) және дәрілік түрлері (итмұрын, түзу қазтабан, бүршікгүл, т.б.). Жемісі тамаққа пайдаланылады, құнарлы мал азығы, гүлінен ара бал жинайды. Қазақстан ҒА-ныңғылым академиясының Бас ботаник. бағында 1957 — 84 ж. аралығында Раушангүл тұқымдасының әсемдік түрі — раушан гүлінің 16 сорты шығарылған. Ең бастылары: “''Қазақстандық мерекелік''” (биікт. 130 см-дей, гүлі қызыл түсті); “''Алматыдан сәлем''” (биікт. 130 см-дей, гүлі қызғылт түсті); “''Алматы хош иістісі''” (биікт. 190 см-дей, гүлі қызғылт түсті, хош иісті); “''Қызжібек''” (биікт. 110 см, гүлі қызыл күрең түсті); “''Аққу''” (биікт. 250 см-дей, гүлі ақ түсті); “''Гүлсұлу''” (биікт. 190 см-дей, гүлі қызыл күрең түсті, қыста үсімейді), т.б.<ref>Арыстанғалиев С., Рамазанов С., Қазақстан өсімдіктері, А., 1974: Красная кн. Казахстана, А.-А., 1981.</ref>
Сілтемелер
* [[Райхангүл]]
6101

өңдеме