Жітіқара — нұсқалар арасындағы айырмашылық

Түйіндемесі өңделмейді
ш (clean up, replaced: Пайдаланған әдебиет → Дереккөздер using AWB)
{{Елді мекен-Қазақстан
|статусы = қалаҚала
|атауы = Жітіқара
|сурет =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_dir =N |lat_deg =52 |lat_min =11 |lat_sec =38
|lon_dir =E |lon_deg =61 |lon_min =12 |lon_sec = 25
|CoordAddon = type:city(42000)_region:KZ
|CoordScale =
|ішкі бөлінісі =
|әкімі =
|құрылған уақыты = 1880
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары =
|жер аумағы =
|климаты =
|тұрғыны = 35,2 мың
|тұрғыны = 34 204<ref>[http://www.stat.kz/publishing/DocLib4/2010/Демография/03_2010-Б-15-07-К.rar ҚР елді мекендерінің тұрғындар саны]</ref>
|санақ жылы = 20102014
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|сайт тілі =
}}
'''Жітіқара''' - [[Қостанай облысы]]ның [[Жітіқара ауданы]]ндағы қала, аудан орталығы.
'''Жітіқара''' — [[Қостанай облысы]]ның [[Жітіқара ауданы]]ндағы қала, аудан орталығы. Облыс орталығы – [[Қостанай]] қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 215 км жерде, [[Шортанды өзені]]нің орта ағысының екі жағалауында, сұлыбас, бетеге, ақселеу өскен қоңыр қызыл топырақты дала белдемінде орналасқан. Тұрғыны 36,2 мың адам (1999). Іргесі 20 ғ-дың бас кезінде [[Тобыл өзені]]нің жоғарғы ағысында ашылған Аққарға, одан кейін [[Жітіқара алтын кен орындарын]] игеруге байланысты қаланды. Алғашқы кезде «Веселый аул» деп аталды. 1913 жылы мұнда 12 алтын кеніші, 2 химия зауыты болған. Жылына 2,5 ц алтын өндіріліп, [[Ресей]]ге жіберілетін. 1939 жылы жұмысшы кенті қалаға айналды. Жітіқарада 1959 жылға дейін алтын өндіріліп келді. 1960 жылы осы маңда [[хризотил-асбест]] кен орнының ашылуына байланысты қала тез қарқынмен өсіп, түгелдей жаңарды. Қаладағы [[асбест]] комбинаты, нан зауыты, ет және сүт, т.б. мекемелер «Қостанайасбест» акционерлік қоғамына, «Жітіқара жылу энергия компаниясы» мемлекеттік кәсіпорнына, т.б. біріктірілген. Әлеуметтік инфрақұрылымында 8 мектеп, 2 балабақша, мәдениет үйі, қонақ үй, 6 кітапхана, кинотеатр, аудандық аурухана, емхана, т.б. мекемелер жұмыс істейді. Қалада демалыс саябағы салынған. Тұрғындары [[темір жол]] және автомобиль жолы арқылы көрші елді мекендермен қатынасады.<ref>[["Қазақ Энциклопедиясы"]], 4 том 3 бөлім</ref>
Астана-Қарталы теміржол бұтағының теміржол бекеті (109 км).
 
== Географиялық орны ==
==Тарихы==
Облыс орталығы – [[Қостанай]] қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 215 км жерде, [[Шортанды өзені]]нің орта ағысының екі жағалауында, сұлыбас, бетеге, ақселеу өскен қоңыр қызыл топырақты дала белдемінде орналасқан.
Жетіқараның негізі 1915 жылы салынған, 1939 жылдан бері қала дәрежесіне ие. Қалада таскендір шығаратын бір ірі кәсіпорын істейді. Халық ұлыс немістердің департацисы жарым-жарты түзелді. Замандас Қазақстанда мынау халық бас қайтқан миграцияны. Қаланы айнала Строитель, Мичуринец, Ветерок, т.б. сияқты саяжай поселкелері орналасқан.
 
== Халқы ==
Тұрғыны:
* * 36,2 мың адам ([[1999 жыл|1999]]);
* * 35,2 мың адам ([[2014 жыл|2014]]).
 
== Тарихы ==
'''Жітіқара''' —Іргесі [[Қостанай20 облысығасыр]]ның [[Жітіқара ауданы]]ндағы қала, аудан орталығы. Облыс орталығы – [[Қостанай]] қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 215 км жерде, [[Шортанды өзені]]нің орта ағысының екі жағалауында, сұлыбас, бетеге, ақселеу өскен қоңыр қызыл топырақты дала белдемінде орналасқан. Тұрғыны 36,2 мың адам (1999). Іргесі 20 ғ-дың бас кезінде [[Тобыл өзені(өзен)|Тобыл]]нің өзенінің жоғарғы ағысында ашылған [[Аққарға алтын кен орны|Аққарға]], одан кейін [[Жітіқара алтын кен орындарынорны|Жітіқара]] алтын кен орындарын игеруге байланысты қаланды. Алғашқы кезде «Веселый аул» деп аталды. [[1913 жылыжыл]]ы мұнда 12 алтын кеніші, 2 химия зауыты болған. Жылына 2,5 ц алтын өндіріліп, [[Ресей]]ге жіберілетін. [[1939 жылыжыл]]ы жұмысшы кенті қалаға айналды. Жітіқарада [[1959 жылғажыл]]ға дейін алтын өндіріліп келді. [[1960 жылыжыл]]ы осы маңда [[хризотил-асбест]] кен орнының ашылуына байланысты қала тез қарқынмен өсіп, түгелдей жаңарды. Қаладағы [[асбест]] комбинаты, нан зауыты, ет және сүт, т.б. мекемелер «Қостанайасбест» акционерлік қоғамына, «Жітіқара жылу энергия компаниясы» мемлекеттік кәсіпорнына, т.б. біріктірілген. Әлеуметтік инфрақұрылымында 8 мектеп, 2 балабақша, мәдениет үйі, қонақ үй, 6 кітапхана, кинотеатр, аудандық аурухана, емхана, т.б. мекемелер жұмыс істейді. Қалада демалыс саябағы салынған. Тұрғындары [[темір жол]] және автомобиль жолы арқылы көрші елді мекендермен қатынасады.<ref>[["Қазақ Энциклопедиясы"]], 4 том 3 бөлім</ref>
 
== Инфрақұрылымы ==
Әлеуметтік инфрақұрылымында 8 мектеп, 2 балабақша, мәдениет үйі, қонақ үй, 6 кітапхана, кинотеатр, аудандық аурухана, емхана, т.б. мекемелер жұмыс істейді. Қалада демалыс саябағы салынған. Тұрғындары темір жол және автомобиль жолы арқылы көрші елді мекендермен қатынасады.<ref>[[Қазақ энциклопедиясы]], 4 том 3 бөлім</ref>
 
==Сыртқы сілтемелер==
*[http://www.jitikara.org/ неофициальный сайт города]
 
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
<references/>
 
{{Қазақстан қалалары}}
{{wikify}}
 
[[Санат:Қостанай облысы елді мекендері]]
[[Санат:Қазақстан қалалары]]
{{бастама}}