Жаркент — нұсқалар арасындағы айырмашылық

Түйіндемесі өңделмейді
No edit summary
Тег: Mobile edit Mobile web edit
'''Жаркент''' — қала, [[Алматы облысы]] [[Панфилов ауданы]]ның орталығы (1928 жылдан).
 
==Тарихы==
Облыс орталығы — [[Талдықорған]] қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 289 км, [[Алматы]] қалысынан солтүстік-шығысқа қарай 331 км жерде, Іле өзені аңғарында, [[Жетісу]] (Жоңғар) [[Алатау]]ынан бастау алатын [[Үсек]] (Өсек) өзенінің сол жағалауындағы бұта, шіліктал аралас бетеге, сұлыбас, сарсазан, т.б. әр түрлі астық тұқымдасты шөптер өскен қоңыр, шалғын топырақты жазықта орналасқан. Тұрғыны 32,7 мың адам (1999). [[Ш.Уәлиханов]] 1856 жылы “''Шығыс Түркістанға саяхат күнделігі''” атты еңбегінде, қазіргі Жаркент өңірінде болған кезін суреттей келе, “''Үсек өзенінің жағасында аялдауға лаж болмады. Шынында да айналасында құм мен тас, тым болмаса бір шөп болсашы, үй тіккендей таза орынның өзін төңіректі барлап, қанша іздесек те таба алмадық''”, — деп жазған. Шоқан өткен осы жерде 1882 жылы Жаркенттің іргесі қаланған.
[[Ш.Уәлиханов]] [[1856 жыл]]ы “''Шығыс Түркістанға саяхат күнделігі''” атты еңбегінде, қазіргі Жаркент өңірінде болған кезін суреттей келе, “''[[Үсек]] өзенінің жағасында аялдауға лаж болмады. Шынында да айналасында құм мен тас, тым болмаса бір шөп болсашы, үй тіккендей таза орынның өзін төңіректі барлап, қанша іздесек те таба алмадық''”, — деп жазған. Шоқан өткен осы жерде [[1882 жыл]]ы Жаркенттің іргесі қаланған.
 
[[1891 жылыжыл]]ы қала болды. Бастапқыда, негізінен, ұсақ қолөнершілер мен сауда-саттық қаласы болған, [[1928 жылданжыл]]дан аудан орталығы. Осы кезде жаңа кәсіпорындар ашылып, құрылыстар салына бастады. Қала [[1942]][[1992 жылыжыл]]ы аралығында [[Кеңес Одағы]]ның батыры [[Иван Васильевич Панфилов|И.В.Панфиловтың]] есімімен аталды. Жаркентте құрылыс зауыты, нан, ет, тұрмыстық қажетін өтеу комбинаттары, тігін фабрикасы, т.б. кәсіпорындар жұмыс істейді. Қалада 7 орта мектеп, педагогикалық мектеп, (республикадағы алғашқы оқу орындарының бірі, 1929 жылы ашылған), [[мешіт]], 2 [[кинотеатр]], 3 [[кітапхана]], мәдениет үйі, 3 клуб, аурухана, емхана, стадион, автостанса, ірі сауда орталығы, т.б. мекемелер бар (1999). 1979 жылы сәулет өнерінің музейі ашылды. Жаркент арқылы Алматы — Қорғас — Үрімші автомагистралі өтеді.<ref>“Қазақстан”: Ұлттық энциклопедия/Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы “Қазақ энциклопедиясы” Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9</ref>
 
==Географиясы==
Облыс орталығы — [[Талдықорған]] қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 289 км, [[Алматы]] қалысынан солтүстік-шығысқа қарай 331 км жерде, Іле өзені аңғарында, [[Жетісу]] (Жоңғар) [[Алатау]]ынан бастау алатын [[Үсек]] (Өсек) өзенінің сол жағалауындағы бұта, шіліктал аралас бетеге, сұлыбас, сарсазан, т.б. әр түрлі астық тұқымдасты шөптер өскен қоңыр, шалғын топырақты жазықта орналасқан. Тұрғыны 32,7 мың адам (1999). [[Ш.Уәлиханов]] 1856 жылы “''Шығыс Түркістанға саяхат күнделігі''” атты еңбегінде, қазіргі Жаркент өңірінде болған кезін суреттей келе, “''Үсек өзенінің жағасында аялдауға лаж болмады. Шынында да айналасында құм мен тас, тым болмаса бір шөп болсашы, үй тіккендей таза орынның өзін төңіректі барлап, қанша іздесек те таба алмадық''”, — деп жазған. Шоқан өткен осы жерде 1882 жылы Жаркенттің іргесі қаланған.
 
==Инфрақұрылымы==
Жаркентте құрылыс зауыты, нан, ет, тұрмыстық қажетін өтеу комбинаттары, тігін фабрикасы, т.б. кәсіпорындар жұмыс істейді. Қалада 7 орта мектеп, педагогикалық мектеп, (республикадағы алғашқы оқу орындарының бірі, 1929 жылы ашылған), [[мешіт]], 2 [[кинотеатр]], 3 [[кітапхана]], мәдениет үйі, 3 клуб, аурухана, емхана, стадион, автостанса, ірі сауда орталығы, т.б. мекемелер бар (1999). 1979 жылы сәулет өнерінің музейі ашылды. Жаркент арқылы Алматы — Қорғас — Үрімші автомагистралі өтеді.<ref>“Қазақстан”: Ұлттық энциклопедия/Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы “Қазақ энциклопедиясы” Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9</ref>
 
== Дереккөздер ==
6142

өңдеме