Бала — нұсқалар арасындағы айырмашылық

ш
clean up, replaced: туылған → туған using AWB
ш (clean up, replaced: энцклопедия → энциклопедия using AWB)
ш (clean up, replaced: туылған → туған using AWB)
[[Сурет:Little Angel & Dish.jpg|thumb| alt=A.]]
[[Сурет:Face paint girls.jpg|thumb| alt=A.]]
[[Сурет:Children in Middle Vietnam.jpg|thumb| alt=A.]]
[[Сурет:Young Polish boy.jpg|thumb| alt=A.]]
 
'''Бала''' — [[әке-шеше]]нің [[перзент]]і, [[ұрпақ|ұрпағы]]. [[Жыныс]] ерекшелігіне қарай [[ұл]], [[қыз]], жас шамасына қарай: [[нәресте]], [[сәби]], [[бөбек]], [[балдырған]], [[жеткіншек]], [[жасөспірім]] болып жіктеледі. Ұл-қыздың жарық дүниеге келген сәтінен бастап [[Кәмелеттік|кәмелетке]] толғанға дейінгі кезеңі Бала ұғымына сияды. Қазақстанда 17 жасқа толған [[БОЗБАЛА|бозбала]] мен [[бойжеткен]] ресми түрде кәмелетке толған ересек адамдар қатарына қосылады. “Бала мемлекеттің қорғауында болады. Балаларына қамқорлық жасау және тәрбиелеу — ата-ананың табиғи құқығы әрі парызы” (ҚР Конституциясы 27-бап).
Баланы негізге алатын отбасы - ересек адамдар балаларының игілігіне көп көңіл бөлетін және некені олардың мүддесінде кез келген жағдайда сақтап қалуға тырысатын [[отбасы]].<ref name=a1/>
==Әлемдегі жағдай==
Әлем бойынша соңғы есептеулерге қарағанда тіркелмеген балалардың саны 250млн-ға жуықтапты. Соңғы жыл сайын тіркелмеген балалар саны 51млн-ға артуда.Баланың тірелмеуі яғни оның құжаттарының жоқтығы ол баланың тәуелсіздігінің жқтығымен тең.Ата-ананың балаларын тіркемеудің өзіндік салмақты негіздері бар.Мысалы, ата-аналардың алкогольдерге беріліп кетуінің себептерінен балалар тіркелмей қалып кетуде және осы жағдай көптеген мемлекеттерде орын алуда. Мысал ретінде біз Африкадағы Сомали елін алуымызға болады. Онда жалпы ағанда әйелдердің тек 3%-ы ғана балаларын тіркейді. Мұның себебі Сомали елінде бала тіркейтін органдардың жетіспеушілігі немесе бала тіркеудің қымбат болуы. Қалталары балаларын тіркеуге көтермеу себебінен балалар тіркелмей, құжатсыз жүруде.Екінші орынды Бангладеш мемлекеті алды. Онда жаңа туылғантуған нәрестелердің 10%-ы ғана туу туралы куәлік алады.Мұның себебі онда баланы дүниеге әкелу санының шектеулігі.Яғни, нақты белгіленген саннан артық бала дүниеге әкелсе ата-ана салық төлнейді. Оңтүстік Азия бойынша барлық балалардың 37%-ы тіркелген. Ертеңгі күні балаларды тіркемеу үлкен мәселеге айналмас үшін көптеген мемлекеттерде тіркеудің бірнеше түрлері қарастырылуда.
 
== Дереккөздер ==