Басты мәзірді ашу

Өзгерістер

[[Сурет:Taniec tatarski.jpg|thumb|left|210px|Қырым татар сарбаздары [[польша]]лық сарбаздармен соғысуда.]]
[[Сурет:Mengli bayezid.jpg|thumb|180px|right|[[Mengli Giray]] at the court of Ottoman sultan [[Bayezid II]]]]
'''Қырым хандығы'''-[[Алтын Орда]] ыдырағаннан кейін [[Қырым түбегі]]нде құрылған мемлекет (1430 — 1783).
'''Қырым Хандығы'''-[[Алтын Орда]] ыдырағаннан кейін [[Қырым түбегі]]нде құрылған мемлекет (1430 — 1783). 13 ғасырдың аяғында Қырым түбегінде Алтын Ордаға тәуелді ерекше аймақ құрылды. Оның орт. — Солхат қаласы болды. Алтын Орда билеушілерінің өзара күрес-тартыстарынан кейін [[Қажы Керей]] (1397 –1466 жж.) мен оның ұлы [[Меңлі Гирей]] хан (1428 — 1515) 1443 жылы тәуелсіз Қырым Хандығының негізін қалады. Оған Қырым түбегінен басқа [[Днепр]]дің төменгі бөлігі де кірді. Ол хандықтың астанасы Қажы Керейдің билігінен бастап [[Бақшасарай]]да болды. 1475 жылы Қырымға түрік әскерлері басып кіріп, хандық Түркияға тәуелді болды. Қырым Хандығы Ресей, Украина жерлеріне бірнеше жорықтар жасады. Қырым әскерлерінің орыс жеріне жорықтары әсіресе Ливон соғысы (1558 — 83) кезінде жиіледі. 16 — 17 ғасырларда Ресей өкіметі оңтүстік шекарасын Қырым татарларынан қорғау үшін шекара бекініс шептерін құрды. Орыстардың 1687 — 89 жылдары Қырымға жасаған жорықтары нәтижесіз аяқталды. 18 ғасырдағы орыс-түрік соғысында [[Ресей]] жеңіске жетіп, Қырым Хандығы әлсірей бастады. 1774 жылы Күшік-[[Қайнарджа бітімі]] бойынша Қырым Хандығы [[Түркия]]ның қол астынан шығып, Ресейдің қарамағындағы тәуелсіз ел болып танылды. 1783 жылы Қырым Хандығы Ресей империясының құрамына кірді.<ref>[[Қазақстан Энциклопедиясы]]</ref>
 
 
== Дереккөздер ==
'''Қырым Хандығы'''-[[Алтын Орда]] ыдырағаннан кейін [[Қырым түбегі]]нде құрылған мемлекет (1430 — 1783). 13 ғасырдың аяғында Қырым түбегінде Алтын Ордаға тәуелді ерекше аймақ құрылды. Оның орт.орталығы[[Солхат]] қаласы болды. Алтын Орда билеушілерінің өзара күрес-тартыстарынан кейін [[Қажы Керей]] (1397 –1466 жж.) мен оның ұлы [[Меңлі Гирей]] хан (1428 — 1515) 1443 жылы тәуелсіз Қырым Хандығыныңхандығының негізін қалады. Оған Қырым түбегінен басқа [[Днепр]]дің төменгі бөлігі де кірді. Ол хандықтың астанасы Қажы Керейдің билігінен бастап [[Бақшасарай]]да болды. 1475 жылы Қырымға түрік әскерлері басып кіріп, хандық Түркияға тәуелді болды. Қырым Хандығыхандығы [[Ресей]], [[Украина]] жерлеріне бірнеше жорықтар жасады. Қырым әскерлерінің орыс жеріне жорықтары әсіресе Ливон соғысы (1558 — 83) кезінде жиіледі. 16 — 17 ғасырларда Ресей өкіметі оңтүстік шекарасын [[Қырым татарларынантатарлары]]нан қорғау үшін шекара бекініс шептерін құрды. Орыстардың 1687 — 89 жылдары Қырымға жасаған жорықтары нәтижесіз аяқталды. 18 ғасырдағы орыс-түрік соғысында [[Ресей]] жеңіске жетіп, Қырым Хандығыхандығы әлсірей бастады. 1774 жылы Күшік-[[Қайнарджа бітімі]] бойынша Қырым Хандығыхандығы [[Түркия]]ның қол астынан шығып, Ресейдің қарамағындағы тәуелсіз ел болып танылды. [[1783 жылыжыл]]ы Қырым Хандығыхандығы Ресей империясының құрамына кірді.<ref>[[Қазақстан Энциклопедиясы]]</ref>
{{дереккөздер}}
 
== Тағы қараңыз ==
* [[Қырым хандарының тізімі]]
 
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
 
{{Қырым хандары}}
{{commons|Category:Crimean Khanate}}
 
 
[[Санат:Қырым хандығы]]
[[Санат:1783 жылы таратылғандар]]
[[Санат:1441 жылы құрылғандар]]
[[Санат:Татарлар1783 жылы таратылғандар]]
[[Санат:Ресей тарихы]]
[[Санат:Ислам Украинада]]