Ақмарқа — нұсқалар арасындағы айырмашылық

Түйіндемесі өңделмейді
ш Тұқылар» деген санатты қосты (HotCat құралының көмегімен))
No edit summary
{{Taxobox
[[Сурет:Aspius aspius.jpg|300px|thumb]]
| name = Ақмарқа
'''Ақмарқа ''' (Aspіus aspіus) – тұқы тұқымдасына жататын жыртқыш [[балық]]. Дене тұрқы 70 см, салмағы 7 кг-дай. Тұрқы ұзын, екі бүйірі сәл қысыңқы. Астыңғы жақтарының ұшындағы кішкентай бұдырмақ оның үстіңгі жақтарының қосылған жеріндегі ойыққа дәл келеді. Бауырының құрсақ қанаттарынан кейінгі жері қырлы, арқасы боз жасыл, екі бүйірі күміс түстес, бауыры ақ болады. Балтық теңізі мен Қара теңізде кездеседі. Қазақстанда Ақмарқаның 2 түршесі бар: Бір түршесі – Каспий су алабында (Балқаш – Іле су алабында жерсіндірілген); екіншісі – [[Арал теңізі|Арал теңізінде]], [[Сырдария]] мен [[Сарысу өзені|Сарысу]], [[Шу өзені|Шу өзендерінде]] тіршілік етеді. Соңғысын Сыр, Шу ақ балығы деп те атайды. Ақмарқа 3 – 5 жасында жыныстық жағынан жетіледі. [[Уылдырық|Уылдырығын]] (300 мыңға дейін) сәуір – мамырда өзендердің ағысты, майда тасты жеріне шашады. Шабағы – майда омыртқасыздармен, ересектері [[шабақ|шабақтармен]], майда балықтармен қоректенеді. Кәсіптік маңызы бар. <ref> «Батыс Қазақстан облысы» энциклопедиясы, Алматы, 2002;</ref><ref> [[Қазақ Энциклопедиясы]]</ref><ref>Қазақтың этнографиялық категориялар, ұғымдар мен атауларының дәстүрлі жүйесі. Энциклопедия. - Алматы: DPS, 2011. - ISBN 978-601-7026-17-2 </ref>
| status = LC
| status_system = iucn3.1
| status_ref=<ref>{{cite web|url=http://www.iucnredlist.org/apps/redlist/details/2178/0 |title=Aspius aspius (Asp) |publisher=Iucnredlist.org |date= |accessdate=2011-12-23}}</ref>
| image = Aspius aspius.jpg
| image_width = 250px
|regnum = [[Жануарлар]]
|phylum = [[Хордалылар]]
|superclassis = [[Сүйекті балықтар]]
|classis = [[Actinopterygii]]
|ordo = [[Тұқытәрізділер]]
|familia = [[Санат:Тұқылар]]
| genus = ''[[Aspius]]''
| species = '''''A. aspius'''''
| binomial = ''Aspius aspius''
| binomial_authority = ([[Carl Linnaeus|Linnaeus]], 1758)
}}
'''Ақмарқа ''' (Aspіus{{lang-la|Aspius aspіusaspius}}) – тұқы тұқымдасына жататын жыртқыш [[балық]]. Дене тұрқы 70 см, салмағы 7 кг-дай. Тұрқы ұзын, екі бүйірі сәл қысыңқы. Астыңғы жақтарының ұшындағы кішкентай бұдырмақ оның үстіңгі жақтарының қосылған жеріндегі ойыққа дәл келеді. Бауырының құрсақ қанаттарынан кейінгі жері қырлы, арқасы боз жасыл, екі бүйірі күміс түстес, бауыры ақ болады. Балтық теңізі мен Қара теңізде кездеседі. Қазақстанда Ақмарқаның 2 түршесі бар: Бір түршесі – Каспий су алабында (Балқаш – Іле су алабында жерсіндірілген); екіншісі – [[Арал теңізі|Арал теңізінде]], [[Сырдария]] мен [[Сарысу өзені|Сарысу]], [[Шу өзені|Шу өзендерінде]] тіршілік етеді. Соңғысын Сыр, Шу ақ балығы деп те атайды. Ақмарқа 3 – 5 жасында жыныстық жағынан жетіледі. [[Уылдырық|Уылдырығын]] (300 мыңға дейін) сәуір – мамырда өзендердің ағысты, майда тасты жеріне шашады. Шабағы – майда омыртқасыздармен, ересектері [[шабақ|шабақтармен]], майда балықтармен қоректенеді. Кәсіптік маңызы бар. <ref> «Батыс Қазақстан облысы» энциклопедиясы, Алматы, 2002;</ref><ref> [[Қазақ Энциклопедиясы]]</ref><ref>Қазақтың этнографиялық категориялар, ұғымдар мен атауларының дәстүрлі жүйесі. Энциклопедия. - Алматы: DPS, 2011. - ISBN 978-601-7026-17-2 </ref>
 
==== Ақмарқа еті ====
== Дереккөздер ==
<references/>
[[Санат:БалықтарТұқылар]]
 
[[Санат:Қазақстан табиғаты]]
[[Санат:Балықтар]]
[[Санат:Тұқылар]]
7012

өңдеме