Омыртқалылар — нұсқалар арасындағы айырмашылық

 
==Тарихы==
Омыртқалылардың арғы тегі теңізде тіршілік еткен төменгі сатыдағы [[хордалыхордалылар]]лар ([[қабықтылар]], [[бассүйексіздер]]). Нағыз Омыртқалылар тұщы суларда пайда болып, олардың [[эволюциялық даму]]ының алғашқы сатылары сонда өткен. Жақсы жетілген қозғалу органдарының нәтижесінде су Омыртқалылары (негізінен балықтар) су қоймаларында тіршілік етіп, кейіннен [[теңіз]]дерге таралған. Тіршілік еткен [[су қоймалары]]нда [[оттек]]тің жеткіліксіз болуы девонда олардың құрлыққа шығуына себепші болды. Алғашқы құрлыққа шыққан Омыртқалылар – [[ихтиостегилер]]. Бұлар саусаққанатты балықтардан шығып, [[қосмекенді]]лердің; ал [[мезозой]]да жақсы дамыған бауырымен жорғалаушылардың, триаста сүтқоректілердің, юра кезеңінде [[құс]]тардың арғы тегі болып саналады. Барлық Омыртқалылардың эволюциялық дамуы олардың дене құрылысының күрделенуімен сипатталады. Дене тірегі – [[хорда]], эволюциялық даму процесінің барысында ересек жануарларда (төменгі сатыдағы балықтардан басқасында) хорда, көбінесе омыртқаға айналады (тип тармағының аты осыдан шыққан). Омыртқалылардың судан құрлыққа шығуына байланысты дене құрылысы күрделілене түсті. Төменгі сатыдағы Омыртқалылардың жүрегі екі камералы болса, жоғары сатыдағы Омыртқалылардың бұлшық етті төрт камералы жүрегі көптеген негізгі (құлақшалар мен жүрекшелер) және қосымша бөліктерден (венозды синус, артериальды конус) тұрады. [[Қан айналыс жүйесі]] тұйық біткен. Су Омыртқалыларының (бассүйексіздер, балықтар) тыныс алу органы – желбезек, ал құрлықтағы Омыртқалыларда қос өкпе болады. Көру, есту, сезім және иіс сезу органдары жақсы дамыған. [[Жүйке жүйесі]] ми, жұлын және шеткі жүйке түйіндерінен (ганглиялардан) тұрады. Зәр шығару органы – қос бүйрек. Омыртқалылардың барлығы да даражыныстылар, жыныс безі екеу, бірақ балықтарда гермафродитизм байқалады. Кейбіреулері жұмыртқа салып, екіншілері ұрпақтарын тірідей туып көбейеді.
 
==Түрлері==
7012

өңдеме