Эрнест Хемингуэй — нұсқалар арасындағы айырмашылық

Түйіндемесі өңделмейді
[[Сурет:Bundesarchiv Bild 183-84600-0001, Ivens und Hemingway bei Ludwig Renn, Chef der XI. Internationalen Brigaden.jpg|thumb|200px|Хемингуэй (ортада), голандиялық режиссер Йорис Ивенс және неміс жазушысы Людвиг Ренн 1937 жылы [[Испан азамат соғысы|испандық азаматтық соғыс]] кезінде Испанияда]]
[[1937 жыл]]ы жазушы “Иметь и не иметь” деген кітабын жазуды бітірді. Ол кітап автордың АҚШ-та орын алған Ұлы Тоқырау эпохасына деген бағасы еді. Хемингуэй болып жатқан проблемаға күнін көру үшін контрабандашы болып кеткен, қарапайым [[Флорида]] тұрғыны атынан қарады. Оған қоса, [[Испания]]да орын алып жатқан тұрақсыз жағдай ешқашан бұрын жазушы шығармашылығында қозғалмаған тың әлеуметтік тақырыптарды қозғауға сеп болды. [[Испан азамат соғысы|Азамат соғысының]] басталуы Эрнестке өте қатты әсер етіп, көп ұзамай жазушы генерал Франкоға қарсы күресіп жатқан республикалықтарды қолдап, оларға көмектесу үшін жәрдем жинау қорын ұйымдастырды. Кейінірек жазушы [[Солтүстік Америка]]лық газет қауымдастығына өтініш жасап, болып жатқан жауынгерлік істер жайлы хабардар етіп тұру үшін өзін [[Мадрид]] қаласына жіберуді сұрады. Бұл сұрау аяқсыз қалмай, тез уақыт аралығында кинорежиссер Йорис Ивенс бастаған киноға түсіру тобы құралып, тікелей Мадридке жол тартты. Картина сценаристы ретінде Хемингуэй бекітілген бұл топтың мақсаты “Земля Испании” деген документалды фильм түсіру еді.
Соғыстың ең бір қиын кездерінде Эрнест франкистермен қоршалған Мадридте интернационалистер штабы және тілшілер клубына айналған Флорида қонақ үйінде мекен етті. Және осы бір қиын-қыстау кезеңінде жазушы қаламымен бар болғаны бір ғана “Пятая колонна” деген пьеса жазылды. Сонымен қатар айта кетерлік жайт, ол жазушының болашақ үшінші жұбайы Марта Геллхорнмен осы Испания жерінде кездесуі болатын. Кейбір кезде Эрнест Каталония жеріне сапар шегіп отырды, себебі [[Барселона (қала)|Барселона]] маңындағы шайқастар тартысқа және қатігездікке толы еді. Осы бір шайқастар кезінде, Хемингуэй жертасалар ішінде француз жазушысы [[Антуан де Сент-Экзюпери]] мен интернационал тобының командирі [[Ганс Кале]]мен танысады. Жазушының соғыстан алған әсерінің нәтижесінде ең бір танымал романдарының бірі – “По ком звонит колокол” туған еді (1940). Роман сюжеті республиканың құлдырауына негізделе отырып, адамның жеке басының қандай да қиындыққа болмасын төтеп бере алатын қауқары бар деген оймен нақышталған.
 
==Екінші Дүниежүзілік соғыс==
 
[[1941 жылыжыл]]ы Эрнест Хемингуэй [[Балтимор]] қаласында кеме сатып алып, оған “Пилар” деген ат кояды. 1941 жылдың 7 желтоқсаны, яғни әйгілі [[Перл-Харбор]] базасына шабуыл басталғанға шейін жазушы кемесін [[Куба]] маңына әкеліп, балық аулаумен айналысты. 1941-1943 жылдары ол Куба жеріндегі нацистік тыңшыларға қарсы барлау жұмыстарын жүргізіп, өзінің кемесімен [[Кариб теңізіндегітеңізі]]ндегі неміс сүңгуір қайықтарына қарсы күресті. Содан кейін Эрнест өзінің журналистік жұмысын қайта бастап, Лондонға[[Лондон]]ға қаласына тілші ретінде жұмыс істеуге кетеді.
1944 жылы Хемингуэй [[Германия]] және оккупацияланған [[Франция]] жеріне жасалған әскери ұшу тапсырмаларына белсене ат салысты. Кейін [[Нормандия]] жеріне одақтас елдердің әскері түсірілген кезде ол барлау жұмыстарына қатысуға рұқсат алады. Эрнест 200 кісіден тұратын француз партизандарының басшысы болып, [[Париж]], [[Бельгия]], [[Эльзас]] жерлерінде болған ұрыстарға қатысты.
 
==Куба==
 
[[1949 жылыжыл]]ы жазушы Кубаға[[Куба]]ға қайтып оралып, шығармашылық қызметін “Старик и море” (1952) хикаятынан бастады. Кітапта, негізінен, сыртқы тылсым табиғат күшіне қарсы күрескен жалғыз, тек өз қайраты мен төзіміне ғана сенген адам жайлы баяндалады.
1953 жылы Эрнест Хемингуэй жоғарыда аталмыш кітабы үшін Пулитцеров сыйлығының иегері атанды. Сонымен қатар, 1954 жылы жазушының әдебиет саласы бойынша [[Әдебиет саласындағы Нобель сыйлығы|Нобель сыйлығымен]] марапатталуына да осы хикаят айтарлықтай әсер етті. 1956 жылы Хемингуэй өзінің 1920 жылдары өткізген Париждегі өмірі туралы автобиографиялық кітабын бастады. Кітап атауы – “Праздник, который всегда с тобой” және ол баспадан тек жазушы өмірден кеткеннен кейін шықты.
==Өмірінің соңғы жылдары==
[[Сурет:ヘミングウェイ.jpg|thumb|200px|Хемингуэй (1950)]]
 
1960 жылы Хемингуэй [[Куба]] аралын тастап, [[АҚШ]]-тың Кетчус қаласына ([[Айдахо]] штаты) қайтып оралады.
Өмірінің соңғы жылдарында гипертония және диабета секілді аурулармен қатты ауырғандықтан, жазушыны Рочестер қаласындағы Майо емханасына емдеуге жатқызады. Эрнесттің ойынша, ФБР агенттері оның ізіне түсіп, телефон және банк есепшоттарын тексеріп, жеке поштасын оқып, жеке өміріне қол тигізген. Сол себепті жазушы өте терең депрессияға ұшырап, кез-келген бейтаныс адамды ФБР агенті ретінде қарастырды. Кейін, 1980 жылдардың басында, ФБР мұрағатында Хемингуэй ісі құпиясыздандырылған кезде жазушы артынан шынымен де аңду жұмыстары жүргізілгені расталды.
Жазушыны емханада психиатрия жолымен емдеп, электросудорогалық терапия жүргізуге тырысты. Осындай терапияның 13 сеансынан кейін, Эрнест ақыл-есін мүлде жоғалтып, жазушылық талантынан мүлде айырылды.<ref name="Семененко">{{cite web|author=Семёненко П.|url=http://www.bodysekret.ru/health/new_health/hemingway.html|title=Последний выстрел Хемингуэя|publisher=|accessdate=20 января 2010|archiveurl=http://www.webcitation.org/61A3DMKmJ|archivedate=2011-08-24}}</ref>Осы жайт туралы ол былай деп айтқан:
 
Осы жайт туралы ол былай деп айтқан: “Маған{{quotation|Маған электрошок жасаған дәрігерлер жазушыларды ештеңе түсінбейді...Ең алдымен, осы психиаторлар көркем әдебиет шығармаларын жазып үйреніп көрсінші, шын мәнінде жазушы болудың не екенін түсіну үшін...Мені есімнен айырып, миымды құртудың пайдасы не, егер ол менің осы өмірдегі барлық капиталым болып тұрса...”.}}
Емделу кезінде жазушы клиника дәлізінен өзінің досына ФБР-дың тыңдауға арналған радиомикрофондары жайлы айту үшін қоңырау шалды. Қанша терапия жасағанымен, бұл ем жазушыға айтарлықтай шипа әкелген жоқ. Эрнест жұмыс істеуді қойып, қалың депрессияға ұшырап, өзіне-өзі қол жұмсау туралы көп айта бастады.
 
Емделу кезінде жазушы клиника дәлізінен өзінің досына ФБР-дың тыңдауға арналған радиомикрофондары жайлы айту үшін қоңырау шалды. Қанша терапия жасағанымен, бұл ем жазушыға айтарлықтай шипа әкелген жоқ. Эрнест жұмыс істеуді қойып, қалың депрессияға[[депрессия]]ға ұшырап, өзіне-өзі қол жұмсау туралы көп айта бастады.
1961 жылы 2 шілдеде Майо психиатрлық емханасынан шыққанына бар болғаны бірнеше күн өткеннен кейін, Хемингуэй Кетчумдағы үйінде мылтығымен өзін-өзі атады. Арада 50 жыл өткеннен кейін, ақпарат еркіндігі жайлы заңға байланысты Эрнест Хемингуэйдың ісі туралы ФБР-ден сауал сұратылады. Жауап ретінде ФБР, шынымен де, жазушыны аңду және ізіне түсу жұмыстарының (тіпті психиарлық емхана ішінде) болғандығын мойындады.
780

өңдеме