Қайнар (Қорағаты алабындағы өзен) — нұсқалар арасындағы айырмашылық

Түйіндемесі өңделмейді
(Жаңа бетте: '''Қайнар''' – жер қойнауындағы терең қабаттардан тектоникалық жарықтар арқылы жер бетіне таби...)
 
No edit summary
'''Қайнар''' – Қорағаты алабындағы өзен. Меркі ауд. жерімен ағып өтеді. Ұз. 58 км, су жиналатын алабы 187 км2. қырғыз [[Алатау|Алатауының]] солт. беткейімен басталып, Қорағаты өз-не оң жағынан құяды. Ірі саласы – [[Молалы]] (ұз. 21 км). Жоғарғы ағысы тар шатқалмен ағады, орта және төм. ағысында жазыққа шығып аңғары кеңейеді. [[Қар]] [[жаңбыр]] және [[жер]] асты суымен толығады. [[Көктем]] айларында тасиды. Өзен аңғары жайылым. Суымен Меркі ауд-ның егістігі суғарылады. <ref>Қазақ Энциклопедиясы</ref>
'''Қайнар''' – [[жер]] қойнауындағы терең қабаттардан тектоникалық жарықтар арқылы жер бетіне табиғи жолмен шығып жатқан арынды жер асты су көзі; арынды бұлақ. Қайнар суының өнімділігі жыл маусымдарының барлық кезінде, негізінен, тұрақты болып келеді. Жазық жерлерде – өзен аңғарлары мен қыраттар беткейінде оның тәуліктік су өнімділігі көбінесе ондаған текше метрден аспаса, тау бөктерлерінде, тауаралық ойыстарда жүздеген, мыңдаған, биік таулы аймақтарда одан да мол болады. Әктасты таулы өлкелерде кейбір арынды бұлақтардың тәуліктік өнімділігі бірнеше миллион текше метрге жетеді. Қазақстанда мұндай мол өнімді арынды бұлақтар Қаратау (Оңтүстік Қазақстан) мен [[Ерейментау|Ерейментауда]] ([[Орталық Қазақстан]]) кездеседі. Олардан өзендер бастау алады, ауыз су алынады, жер суарылады, мал жайылымдары суландырылады. Қайнар бастау алып шығып жатқан қабаттардың тереңдігіне қарай жылы және ыстық, ал жанартаулы өңірлерде ([[Ресей|Ресейдегі]] [[ Камчатка|Камчаткада]], [[Куриль]] аралдарында, т.б.) тіпті ыстық бұлақ сулары жер бетіне шығып жатады. Мұндай ыстық арынды сулар – жылу мен энергия қуатын алуға пайдаланылады. Таулы аймақтардағы ([[Жетісу]] мен Іле Алатауларында, [[Алтай|Алтайда]], т.б. өңірлерде) табиғи газға, денсаулыққа пайдалы аз мөлшерлі химиялық элементтерге қанық жылы, ыстық сулы қайнар бұлақ сулары санаторий, курорттарда қолданылады. [[Каспий]] бойындағы кейбір тұзды бұлақтардан ас тұзы өндіріледі. <ref>Қазақ Энциклопедиясы</ref>
 
==Пайдаланылған әдебиет==
813

өңдеме