Юкатан түбегі — нұсқалар арасындағы айырмашылық

Түйіндемесі өңделмейді
No edit summary
No edit summary
[[Сурет:Península de Yucatán.svg|thumb| Юкатан түбегі]]
'''Юкатан Түбегі''', Орт.Орталық Америкадағы[[Америка]]дағы [[Мексика шығанағы]] шығанағы мен [[Кариб теңізініңтеңізі]]нің аралығында. Көпшілік бөлігі Мексикада[[Мексика]]да (Юкатан штаты), оңт.оңтүстік-шығыс бөлігі Гватемала мен Белизге[[Белиз]]ге қарайды. Ю.Юкатан т.түбегі Орт.Орталық [[Америка]] мойнағындағы құрлықтың ең енді өңірін құрайды. Мұнда [[Атлант мұхиты]] мен [[Тынық мұхиттымұхит]]ты бөліп жатқан құрлықтың ені 860 км-ге жетеді. Ауд.Ауданы 180 мың км2км шамасында. Жер беті негізінен ойпатты, тек оңт.оңтүстік-шығысы ғана аласа таулы (Майя тауы, 1122 м). Түбек оңт-ндегіоңтүстігіндегі [[Мексика]] Кордильерасының жалғасы болып табылатын Сьерра-Мадре тауларымен қоса тектоник.тектоникалық тұрғыдан жас қозғалмалы алапқа жатады. Жерсілкіну[[Жер]]сілкіну жиі қайталанады. [[Жер]] бетіне [[неоген]] әктастары[[әктас]]тары кең көлемде шығып жатады. Соған орай ылғалды климат жағдайында карст жер бедері пішіндері кең тараған. [[Мексика]] шығанағына қараған солт.солтүстік және батыс жағалары аласа, лагуна сипатты. [[Кариб т-теңізі]]не қараған жағасы жарқабақты, маржан кемертастарымен жиектелген. Климаты[[Климат]]ы тропиктік пассаттық, ыстық. Жыл бойы темп-ратемпература бірқалыпты. Ең салқын ай мен ең ең ыстық ай-дыңайлардың орташа темп-раларыныңтемператураларының айырмасы 3 – 5С. Жылдық жауын-шашын мөлш.мөлшері солт-ндесолтүстігінде 500 мм-ден, оңт-ндеоңтүстігінде 2000 мм-ге дейін. Карст құбылысының кең таралуына байланысты беткі ағыс дамымаған. Жауын-шашын мол түсуіне қарамастан су тапшы. Орт.Орталығы мен оңт-ндеоңтүстігінде еуропалықтар[[еуропа]]лықтар келгенге дейін мәңгі жасыл тропиктік орман өскен. Қазіргі кезде көп жерде олардың орнын цитрус плантациялары басқан. Солт-ндеСолтүстігінде ксерофитті бұталар мен сирек ормандар таралған.
<ref> Қазақ энциклопедиясы, 10 - том </ref>
== Пайдаланылған әдебиеттер: ==
<references/>
 
[[ar:شبه جزيرة يوكاتان]]
[[be:Паўвостраў Юкатан]]
[[be-x-old:Юкатан]]
[[bg:Юкатан]]
[[br:Ledenez Yucatán]]
[[bs:Yucatan (poluostrvo)]]
[[ca:Península de Yucatán]]
[[cs:Yucatán]]
[[cy:Penrhyn Yucatán]]
[[da:Yucatán-halvøen]]
[[de:Yucatán (Halbinsel)]]
[[en:Yucatán Peninsula]]
[[eo:Jukatano]]
[[es:Península de Yucatán]]
[[et:Yucatáni poolsaar]]
[[eu:Yucatán penintsula]]
[[fa:شبه‌جزیره یوکاتان]]
[[fi:Jukatanin niemimaa]]
[[fr:Péninsule du Yucatán]]
[[gl:Península de Iucatán]]
[[he:חצי האי יוקטן]]
[[hr:Yucatán]]
[[hu:Yucatán-félsziget]]
[[io:Yukatan-peninsulo]]
[[it:Penisola dello Yucatán]]
[[ja:ユカタン半島]]
[[ka:იუკატანის ნახევარკუნძული]]
[[ko:유카탄 반도]]
[[lt:Jukatano pusiasalis]]
[[mn:Юкатаны хойг]]
[[nah:Tlālyacatl Yucatān]]
[[nl:Yucatán (schiereiland)]]
[[nn:Yucatánhalvøya]]
[[no:Yucatán]]
[[oc:Peninsula de Yucatan]]
[[pl:Jukatan (półwysep)]]
[[pt:Península de Iucatã]]
[[qu:Yukatan yaqa wat'a]]
[[ro:Peninsula Yucatán]]
[[ru:Юкатан]]
[[simple:Yucatán Peninsula]]
[[sk:Yucatánsky polostrov]]
[[sr:Јукатан]]
[[sv:Yucatánhalvön]]
[[tr:Yucatán Yarımadası]]
[[uk:Юкатан (півострів)]]
[[ur:جزیرہ نما یوکاتان]]
[[zh:尤卡坦半岛]]
 
{{stub}}
{{wikify}}
[[Санат: География]]
387

өңдеме