Бетпақдала — нұсқалар арасындағы айырмашылық

Түйіндемесі өңделмейді
ш Қазақстан географиясы» деген санатты аластады (HotCat құралының көмегімен))
{{Шөл
{{Дала
|Атауы = Бетпақдала
|Шынайы атауы =
|Сурет = Betpack-Dala.JPG
|Сурет тақырыбы = Бетпақдала
|Координаттары = 45/38/06.6/N/70/22/22.5/E
|Ел = Қазақстан
|Аймақ = Қарағанды облысы/Жамбыл облысы/Оңтүстік Қазақстан облысы
|Орналасуы =
|Теңiз деңгейiнен биіктігі = 300-500
|Ұзындығы = 500
|Ені = 50
|Ауданы = 75 мың
|Өзендер = Қарқаралы (өзен)/Қарасу өзені/Талдыеспе
|Каналдар =
|Көлдер =
|Оазистер =
|Орташа жылдық температурасы =
|Қаңтардағы орт. температура = –12 -14
|Шілдедегі орт. температура = 24-26
|Жауын-шашын = 100-150
|Ортаққордағы санаты =
|Позициялық карта =
|Позициялық карта 1 =
}}
'''Бетпақдала''' - [[Қазақстан]]ның орталық бөлігіндегі кең байтақ аймақты алып жатқан шөлді өңір.
 
== Географиялық орны ==
Шу өзенінің терістігі мен Сарыарқаның арасында жатқан тылсым даланы халқымыз ертеден-ақ Бетпақтың даласы деп келген: жазы ыстық, қысы қатал сусыз, табиғаты өмір сүруге қолайсыз болғандықта да Бетпақтың даласы атанғандығы өзінен-өзі белгілі сияқты. Қазақта "бетпақ" деген байырғы сөз бар. Оның мағынасы бетсіздік. Ұятсыз, бетсіз адамды, әсіресе әйелді, ауылды жерде күні бүгінге дейін "бетпақ" деп ұрысады. Мұның арғы негізі "бет" және "бақ" деген екі сөзден құралады. "Бет" - кәдімгі бет, "бақ" - бағу, қаару. "Бетпақ" деген сөз "бет бақтырмайтын ұрысқақ" немесе "бет қаратпайтын суық, бет қаратпайтын ыстық" деген ұғымнан болуы керек. Өйткені, Бетпақтың төңірегін мекендеген елді сан ғасыр бойына бет бақтырмай, ішіне кіргізбей келгендігі рас. Дегенмен көшпелі халық өзі өмір сүрген ортаның табиғатын терең үйреніп оны шаруашылық мақсатына пайдаланған. Бетпақтың даласы бір қарағанда шөпсіз шетсіз қу дала болып көрінгенмен онда өсетін майда от малға жағымды. Бетпақта жайылған малдың еті өте дәмді, әрі "шыны" болып, майлы етті көп жей алмайтын болған. Бетпақта өсетін шөптердің негізгі түрлері саған, [[ебелек]], боз жусан, майда [[қара жусан]], май жапырақ, теріскен, [[қырықбуын]], күйреуік, бүйірқұм, [[жауқазын]], [[шытыр]], ноқатек. Ноқатекке малды өте сақтықпен жайған. Өйткені ноқатекті көп жеген мал жарылып кететін болған.<ref> "Созақ өңірі". Сүлеймен Тәбірізұлы. 197, 247-беттер. - Алматы: "Дәуір" баспасы, 2007 ж. ISBN 9965-749-84-1.</ref>
 
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
<references/>
 
[[Санат:Бетпақдала]]
[[Санат:Шөлдер]]
52 297

өңдеме