Ауа массалары — нұсқалар арасындағы айырмашылық

Түйіндемесі өңделмейді
ш («А» деген санатты аластады; Санатты жылдам үстеу: «табиғат» (HotCat қолданып))
No edit summary
{{Қорық аймақ | name =АУА МАССАЛАРЫ | image =Сурак.jpg|200px | caption =| location = [[Қазақстан]]| area = | established =| governing_body = | world_heritage_site =| website =}}‎ '''Ауа массалары ''' – [[тропосфера|тропосфераның]]ның көлбеу бағытта біртұтас болып қозғалатын ірі, біртекті бөліктері. Белдемдік орнына байланысты: [[арктика|арктикалық]]лық (Оңт. жарты шарда – антарктикалық), қоңыржай белдеулік, тропиктік және [[экватор|экваторлық]]лық болып негізгі 4 түрге бөлінеді. Әрқайсысының өзіне тән темп-расы, ылғалдылығы, көріну қашықтығы, т.б. ерекшеліктері болады. Бұлардың өзі [[теңіз|теңіздік]]дік және [[құрлық|құрлықтық]]тық болып екіге бөлінеді. Термодинамик. сипатына қарай салқын, жылы және жергілікті болып аталады. Салқын тұрақты ауа массалары құрлық үстінде, қыста үлкен [[антициклон]] жүйесінде, жер бетінің [[радиация|радиациялық]]лық салқындауы нәтижесінде пайда болады. Оған Сібір антициклонында қалыптасатын Саха ([[Якутия]]) үстіндегі құрлықтық ауа массасы жатады. Ол Қазақстан [[климаты]]на (әсіресе қыста) елеулі ықпал жасайды. Қыс кезінде Сібір антициклонының әсерінен ауаның жоғарыдан төмен қозғалуына байланысты бұлт азайып, жер беті суып, аязды [[ауа райы]] қалыптасады. Сондықтан оны «Сібір қысы» деп атайды. Жазда Орт. Азия аумағы үстінде орнығатын тропиктік ауа массасы темп-расы жоғары, өте құрғақ ауа райын қалыптастырады. Оны «Азиялық жаз» деп атайды. [[Санат:Қазақстан табиғаты]]
[[Санат:табиғат]]
==Пайдаланылған әдебиет==
*[[Қазақ энциклопедиясы]]
{{stub}}
{{wikify}}
[[ru:Воздушная масса]]
[[ar:كتلة هوائية]]
[[ca:Massa d'aire]]
[[cs:Vzduchová hmota]]
[[de:Luftmasse]]
[[en:Air mass]]
[[et:Õhumass]]
[[fa:توده هوا]]
[[fi:Ilmamassa]]
[[fr:Masse d'air]]
[[hi:वायुराशि]]
[[ht:Mas lè]]
[[ja:気団]]
[[ko:기단]]
[[lt:Oro masė]]
[[lv:Gaisa masa]]
[[nl:Luchtmassa]]
[[nn:Luftmasse]]
[[no:Luftmasse]]
[[pl:Masa powietrza]]
[[pt:Massa de ar]]
[[simple:Air mass]]
[[sk:Vzduchová hmota]]
[[sv:Luftmassa]]
[[uk:Повітряна маса]]
[[zh:气团]]
315

өңдеме