IV Мұрат — нұсқалар арасындағы айырмашылық

Түйіндемесі өңделмейді
| Анасы = [[Көсем сұлтан]]
| Жұбайы = Айша сұлтан
| Балалары = '''Ұлдары''':<br />Ахмет шаһзада<br />Сүлеймен шаһзада<br />Мехмет шаһзада<br />АлаеддинАлаеддін шаһзада<br />'''Қыздары''':<br />Гауһархан сұлтан<br />Сафие сұлтан<br />Рүкие сұлтан<br />ЕсімханІсміхан Қая сұлтан<br />Айша сұлтан<br />Хафса сұлтан
| Қызмет еткен жылдары =
| Құрамында болды =
| Партиясы =
| Қызметі =
| Мамандығы = [[Қолбасшы]], [[сазгер]]
| Білімі =
| Ғылыми дәрежесі =
}}
 
'''IV Мұрат''' ({{lang-ota3|مراد رابع|Murâd-ı râbi}}; [[27 шілде]] [[1612 жыл|1612]] — [[8 ақпан]] [[1640 жыл|1640]]) — [[Османлы мемлекеті]]нің [[Османлы сұлтандарының тізімі|17-ші сұлтаны]], [[Халифат|Ислам халифатының]] [[Халифтер тізімі|82-ші халифі]], [[қолбасшы]], [[сазгер]].
 
Бұл сұлтанның тұсында ішкі төңкерістерден әлсіреген Османлы мемлекеті қайта қалпына келе бастады. Елдің жалпы ыдырауы тоқтатылды. [[1632 жыл]]ы [[Көсем сұлтан]]ның регенттігінен шыққан IV Мұрат [[Ислам дініндегі діни лауазымдар мен атақтар#Қазы|қазыларды]], [[жаңа шерік]]терді, [[сыпай]]ларды және қара [[халық]]ты жинап, Ашық диуандуан өткізді. Сол кеңестедуанда ол зорбалаңдардың көздерін құрту үшін қазылармен және әскермен бірікті. Содан соң әскердің күшімен көптеген заңбұзушыларды қатал жазаларға тарты, қуғын-сүргінге ұшыратты. Соның арқасында әскердіәскер күшейді, кофеханалардыкофеханалар жабылды, сот жаңартпасынжаңартпасы жасалды, шылым шегутемекі мен апиын қолданудықолдануға тыйым салынды, елдің табысы ұлғайды, мемлекеттік қазына толды, жер иеленудегі зорлық тоқтады, диқаншылық құтқарылды.
 
Бейбіт заманда IV Мұрат мешіттер мен медреселердің құрылысын, ғалымдарды жақтады. Сұлтанның қолдауымен өнертапқыш [[Хезарфен Ахмет шелеби]] арнайы құрастырылған қанаттарда ұшты. Оған қоса IV Мұраттың тұсында [[Кәтіп шелеби]], [[Әулие шелеби]], [[Лагари Хасан шелеби]], [[Хасан шелеби]] есімді ғалымдар, [[Зәкәриязада Жақия әпенді]] есімді дін ғұламасы, [[Нефи]] есімді ақын және т.б. елдің мәдениетін, өнерін, ғылымын дамытқан еді.
 
Бейбіт заманда IV Мұрат мешіттер мен медреселердің құрылысын құптады. Сұлтанның қолдауына ие болған ғылым мен өнер адамдары көп болды, соның ішінде: энциклопедист [[Кәтіп шелеби]], тұңғыш жасанды қанаттарды құрастырып, сол қанаттарда алғашқы рет ұшқан өнертапқыш-ғалым [[Хезарфен Ахмет шелеби]], тарихшы-ғалым әрі саяхатшы [[Әулие шелеби]], алғашқы зымыран құрастырған өнертапқыш-ғалым [[Лагари Хасан шелеби]], [[Хасан шелеби]], дінтанушы, шейх-үл-ислам [[Зәкәриязада Жақия әпенді]], ақын [[Нефи]].
==Өмірбаяны==
IV Мұрат [[1612 жыл]]ы османлы елордасы [[Ыстамбұл|Константинопольде]] османлы сұлтаны [[I Ахмет]] шаңырағында дүниеге келді. [[1623 жыл]]ы жасалған мемлекеттік төңкеріс нәтижесінде Мұраттың жәкесі [[I Мұстафа]] тақтан тайдырылды. Енді тақ IV Мұратқа бұйырды.
987

өңдеме