Қарсыласу қозғалысы — нұсқалар арасындағы айырмашылық

Түйіндемесі өңделмейді
[[FileСурет:Dunkerque retreat.png|right|thumb| alt=A.200px| ''[[Дюнкерк шайқасы]]'']]
{{wikify}}
'''Қарсыласу''' '''қозғалысы''' – [[екінші дүниежүзілік соғыс]] жылдарындағы ([[1939]] – [[1945|1945жж.]]жж.) [[фашизм|фашизмге]]ге [[қарсы]] [[бас]] [[көтеру|көтерулер]]. Қозғалыс [[фашистік одақ|фашистік одаққа]]қа кіретін [[елдер|елдердің]] ([[Германия]], [[Италия]], [[Жапония]], т.б.) [[қарулы күштер|қарулы күштеріне]] қарсы бағытталды.
 
====Ағымдары====
[[Сурет:Street fight babruysk 28th or 29th june 1944.jpg|right|thumb|200px|[[Багратион операциясы]]]]
 
Жаулап алынған елдерде қарсыласу [[қозғалыс|қозғалысына]] қатысушылар арасында екі [[ағым]] болды: <br/>
[[File:Dunkerque retreat.png|thumb| alt=A.| ''[[Дюнкерк шайқасы]]'']]
1. жергілікті[[Жергілікті]] [[коммунистік партия|коммунистік партиялардың]] жетегінде болған [[ұйым|ұйымдар]]; <br/>
'''Қарсыласу''' '''қозғалысы''' – [[екінші дүниежүзілік соғыс]] жылдарындағы ([[1939]] – [[1945]]жж.) [[фашизм]]ге қарсы бас көтерулер. Қозғалыс [[фашистік одақ]]қа кіретін елдердің ([[Германия]], [[Италия]], [[Жапония]], т.б.) қарулы күштеріне қарсы бағытталды.
2. [[Батыс елдері]] ([[АҚШ]], [[Ұлыбритания]], т.б.) көмегіне сүйенген [[ұлттық ұйым|ұлттық ұйымдар]]дар. Бұл екі ағым фашизмге қарсы күресте түрлі [[бағыт]] ұстанды. Мысалы, [[Франция]], Италия, [[Чехословакия]], [[Бельгия]], [[Дания]], т.б. елдерде екі ағым [[ортақ]] жауға қарсы күш біріктірсе, [[Югославия]], [[Албания]], [[Грекия]], [[Польша]], т.б. елдерде, керісінше, өзара [[бәсекелестік|бәсекелестікке]]ке түсті.
 
<br/><br/>
====Ағымдары====
 
====Кезеңдері====
Жаулап алынған елдерде қарсыласу қозғалысына қатысушылар арасында екі ағым болды: <br/>
1. жергілікті коммунистік партиялардың жетегінде болған ұйымдар; <br/>
2. Батыс елдері ([[АҚШ]], [[Ұлыбритания]], т.б.) көмегіне сүйенген [[ұлттық ұйым]]дар. Бұл екі ағым фашизмге қарсы күресте түрлі бағыт ұстанды. Мысалы, [[Франция]], Италия, [[Чехословакия]], [[Бельгия]], [[Дания]], т.б. елдерде екі ағым ортақ жауға қарсы күш біріктірсе, [[Югославия]], [[Албания]], [[Грекия]], [[Польша]], т.б. елдерде, керісінше, өзара [[бәсекелестік]]ке түсті.
 
Қарсыласу қозғалысы бірнеше [[кезең|кезеңнен]] тұрады. <br/>
====Кезеңдері====
1. 1939 ж. [[қыркүйек]] – 1941 ж. [[маусым]] – күш жинау кезеңі болып, фашизмге қарсы ұйымдар құрыла бастады. [[Партизан]] топтары (Польша, Югославия), саяси [[манифестация]], [[диверсия]]лар (Чехословакия, Франция, [[Қытай]]) ұйымдастырылды.<br/>
 
2. 1941 ж. маусым – 1942 ж. қараша – [[неміс фашистері|неміс фашистерінің]] [[Москва]] түбінде жеңілуіне байланысты қарсыласу қозғалысы жалпы [[ұлттық]] [[сипат]] алды. <br/>
Қарсыласу қозғалысы бірнеше кезеңнен тұрады. <br/>
3. 1942 ж. қараша – 1943 ж. соңы – [[Кеңес әскерлері]]нің|Кеңес әскерлерінің [[Сталинград]] және [[Курск]] шайқастарында жеңіске жетуіне байланысты [[Грекия]], [[Албания]], Югославия, Қытай, Италия, [[Вьетнам]], т.б. елдерде [[ұлт-азаттық армия|ұлт-азаттық армиялары]]лары құрылып, кейбір аймақтар [[азат]] етіле бастады. <br/>
1. 1939 ж. қыркүйек – 1941 ж. маусым – күш жинау кезеңі болып, фашизмге қарсы ұйымдар құрыла бастады. [[Партизан]] топтары (Польша, Югославия), саяси [[манифестация]], [[диверсия]]лар (Чехословакия, Франция, [[Қытай]]) ұйымдастырылды.<br/>
2. 1941 ж. маусым – 1942 ж. қараша – неміс фашистерінің [[Москва]] түбінде жеңілуіне байланысты қарсыласу қозғалысы жалпы ұлттық сипат алды. <br/>
3. 1942 ж. қараша – 1943 ж. соңы – [[Кеңес әскерлері]]нің [[Сталинград]] және [[Курск]] шайқастарында жеңіске жетуіне байланысты [[Грекия]], [[Албания]], Югославия, Қытай, Италия, [[Вьетнам]], т.б. елдерде [[ұлт-азаттық армия]]лары құрылып, кейбір аймақтар азат етіле бастады. <br/>
4. 1944 – 1945 ж. қыркүйек – Германия мен [[Жапония]] талқандалып, [[Батыс Еуропа]] мен [[Оңтүстік-Шығыс Азия]] елдері фашизмнен азат етілді.
 
====Сипаты====
 
Қарсыласу қозғалысы [[интернационалдық сипат]]та болды. Тұтқыннан, [[концлагерь|концлагерьлерден]]лерден қашып шыққан көптеген кеңес азаматтары жергілікті [[партизан]] қозғалыстарына қосылды. Олардың арасында [[қазақстандықтар]] да болды. Мысалы, [[cержант]] [[Бейсен Райысов]] Югославия азаттық армиясында батальон командирі болды. [[Дәрігер]] [[Ахмет Бектасов]] Франция партизандарынан арнайы топ ұйымдастырды. [[Қадем Жұбаниязов]] Испанияда, [[Қамкен Жанбеков]], [[Өтеген Абдуллин]], т.б. [[Бельгия]], [[Голландия]] елдерінде құрылған партизан жасақтарында соғысты. Бұл партизан жасақтарында көптеген қазақтар болды. Мысалы, Райысовтың [[батальон|батальонында]]ында 90-ға жуық [[қазақ]] болған. [[1965 ж.]] Италия [[ақпарат құралдары]] “[[Гуидо Боскалия]]” отрядында 70 қазақ болғанын хабарлады. Дегенмен қарсыласу қозғалысына қатынасқандардың көпшілігінің ерлік қимылдары әділ бағаланбай, тұтқынға түскен адамдар ретінде біржақты қаралып, кеңестік әміршіл жүйе тарапынан қуғынға ұшырады. [[1946 ж.]] қарсыласу қозғалысына қатысып, елдеріне оралған 49 қазақ азаматы тұтқындалып, ату жазасына кесілген, кейіннен үкім өзгертіліп бәрі де 25 жылға бас бостандықтарынан айрылды.<ref name="source1">Қазақ энциклопедиясы</ref>
 
 
==Пайдаланылған әдебиеттер:==
<references/>
[[Қазақ ұлттық энциклопедиясы]]<br/>
 
 
151

өңдеме