Николай Коперник — нұсқалар арасындағы айырмашылық

Түйіндемесі өңделмейді
No edit summary
No edit summary
[[Сурет:6 Warszawa 153.jpg|thumb|left|150px|Варшавадағы Коперник ескерткіші]]
{{Infobox
| name = Nicolaus Copernicus
| image = Nikolaus Kopernikus.jpg
| image_width =
| caption = Portrait, 1580, [[Toruń|Toruń Old Town City Hall]]
| birth_date = {{birth date|df=yes|1473|2|19}},
| birth_place = [[Toruń]] (''Thorn''), [[Royal Prussia]], [[Kingdom of Poland (1385–1569)|Kingdom of Poland]]
| death_date = {{death date and age|df=yes|1543|5|24|1473|2|19}},
| death_place = [[Frombork]] (''Frauenburg''), [[Prince-Bishopric of Warmia]], Kingdom of Poland
| field = [[Mathematics]], [[astronomy]], [[canon law]], [[medicine]], [[economics]]
| alma_mater = [[Jagiellonian University|Kraków University]], [[Bologna University]], [[University of Padua]], [[University of Ferrara]]
| known_for = [[Heliocentrism]], [[Monetae cudendae ratio|the Copernicus Law]]
| societies =
| prizes =
| religion = [[Roman Catholic]]
| footnotes =
| signature= Autograph-MikolajKopernik.svg
}}
[[Сурет:6 Warszawa 153.jpg|thumb|left|150px|Варшавадағы Коперник ескерткіші]]
'''Николай Коперник''' ({{lang-de|Nikolaus Kopernikus}}; {{lang-it|Nicolò Copernico}}; {{lang-pl|Mikołaj Kopernik}}; 19 Ақпан 1473 Польша, Торунь – 24 Мамыр 1543 )) –дүниенің гелиоцентрлік жүйесін жасаушы [[поляк]] [[астроном|астрономы]]. [[Краков университеті|Краков университетінде]] оқып, 24 жасында [[каноник]] (діни қызмет) болып сайланды. [[Италия]] мемлекетінде [[астрономия]], [[философия]], [[заң]], [[медицина]], т.б. ғылым салалары бойынша білімін жетілдірді. [[1504]] ж. отанына қайтып оралып, ғылыми және саяси жұмыстарға белсене араласты. Коперник Италияда, кейін өз елінде жүргізген ұзақ зерттеулері мен бақылаулары негізінде [[1500]] жыл бойы ғылымда үстемдік етіп келген Әлем жөніндегі Птолемей іліміне ([[геоцентрлік жүйе]]) сын көзімен қарап, оған қарсы пайымдаулар мен қорытындыларға келеді. Птолемей жүйесі бойынша Әлем кіндігі ретінде қозғалмайтын Жер қабылданса, Коперник жүйесінде Әлем кіндігі ретінде [[Күн]] алынады. Коперниктің бұл еңбегі ғылымдағы үлкен төңкеріс болды. Коперник бұл жаңалықтарын өзінің “Аспан сфераларының айналуы” атты кітабында баяндайды. Осы кітаптағы кейбір кемшіліктер кейін [[Иоганн Кеплер|Иоганн Кеплер]] мен [[Исаак Ньютон|Исаак Ньютонның]] еңбектерінде түзетіліп, толықтырылды. Бұл діншілдердің аспан, Жер жайлы қате қағидаларына қатты соққы болып тиді. Сондықтан да [[1616]] ж. [[инквизиция]] үкімі бойынша Коперниктің кітабы “қара тізімге” алынып, оны пайдалануға қатаң тыйым салынды. Бұл тыйым тек [[1822]] ж. ғана күшін жойды.
 
 
[[Сурет:Kraków - Pomnik Mikołaja Kopernika 02.JPG|thumb|125px|left|Краковтағы ескерткіш]]
 
[[Санат:Поляк астрономдары]]
295

өңдеме