Катар — нұсқалар арасындағы айырмашылық

Тег: Mobile edit Mobile web edit
Тег: Mobile edit Mobile web edit
Жері шөлейтті жазық болып келеді. Тұрақты ағатын өзендері жоқ. Климаты тропиктік, құрғақ, қысы мен жазы қуаң, ыстық. Қаңтардағы орташа температура 16С, шілдеде 32С, жауын-шашынның жылдық мөлшері 100 мм.
== Тарихы ==
КатарҚатар түбегін адамдар біздің заманымыздан бұрын 2 – 3-мыңжылдықта қоныстана бастаған. Алғашқы жазба мәліметтер біздің заманымыздың бас кезінен бастап кездеседі. Оны оқтын-оқтын ирандықтар жаулап алып отырды. 7 ғасырда елді арабтар жаулап алып, [[Араб]] халифаты құрамына енгізді. Халифат ыдырағаннан кейін (10 ғасыр), аумағы [[Карматтар]] мемлекетінің құрамында болып, 13 – 14 ғасырларда [[Бахрейн]] әмірлігінің қол астына қарады. 16 ғасырда КатардыҚатарды Бахрейн әмірлігімен бірге португалдар, кейінірек Осман сұлтандығы басып алды. 17 ғасырдан бастап ел түрік, парсы мемлекеттері мен араб билеушілері (Оман шейїтары, Сауд әулеті, тағы басқа) арасындағы күрес нысанына айналды. 18 ғасырдың 2-жартысынан бастап елдің шағын бөлігіне [[Тани әулеті]] иелік ете бастады. Бұл әулет 19 ғасырдың аяғында елді біріктірді, бірақ [[1868]] жылы ағылшындармен өз тәуелсіздігіне нұқсан келтіретін шарт жасасты. [[1871]] – [[1914]] жылы Осман сұлтандығы қайта бағындырды. [[1914]] жылы елді ағылшындар басып алып, [[1916]] жылы КатарҚатар Британия протектараты болып жарияланды. [[1930]] жылы ел территориясынанаумағынан аса мол [[мұнай қоры]] табылып, шет ел компаниялары ағыла бастады. 2-дүниежүзілік соғыстан кейін елде ұлт-азаттық қозғалысы күшейді. [[1960]] – 68 жылы халық толқулары қайта күшейіп, билік басындағылар ауысып, ағылшын әскерлері елден шығарыла бастады. [[1970]] жылы10жылы 10 сәуірде уақытша конституция қабылданып, мамырда алғашқы үкімет құрылды. [[1971]] жылы1жылы 1 қыркүйекте КатарҚатар тәуелсіз мемлекет болып жарияланып, [[БҰҰ]] мен [[Араб мемлекеттері]] лигасына қабылданды. [[1991]] жылы [[КатарҚатар Қарулы Күштері]] БҰҰ шеңберінде жүргізілген ИракқаИраққа қарсы соғыс қимылдарына қатынасты.
 
== Экономикасы ==
Негізгі байлығы – мұнай (табиғи қоры – 778 млн. тонна). Елдегі ұлттық табыстың 90%-ын мұнай өнеркәсібі береді. Мұнай өнеркәсібі “[[Катар петролеум]]”, “[[Шелл оф Катар]]”, тағы басқа компаниялар қолында. Мұнайдан басқа табиғи газ өндіріледі, балық ауланады. Тұрғындардың 35%-ы өнеркәсіпте, 3%-ы ауыл шаруашылығында, 60%-ы қызмет көрсету салаларында қызмет етеді. Жерінің 0,7%-ы ғана ауыл шаруашылығына пайдаланылады. [[1997]] жылы ұлттың байлық мөлшері 7,4 млрд. [[АҚШ]] доллapы, жан басына шаққанда 20100 доллар деңгейінде болды. Мұнай салалары бойынша жетіспейтін жұмыс күшін сырттан әкеледі. Сырттан машиналар, құрал-саймандар, мал, тамақ өнімдері, тұтыну және химия тауарлары әкелінеді. Негізгі сауда серіктестіктері: [[Жапония]], [[Италия]], [[АҚШ]], [[Ұлыбритания]], [[Германия]], [[Франция]], [[Сауд Арабиясы]]. [[Қазақстан]] мен Катар арасында дипломатиялық қатынас [[1992]] жылы орнаған. [[1998]] жылы 23 мамырда Қазақстан Президенті [[Н.Назарбаев]] Катарда ресми сапармен болып, әмір Хамад бен Халифа әл-Танимен және елдегі аса ірі бизнес өкілдерімен келіссөз жүргізді. Екі жақ мұнай өңдеу және тасымалдау, инвестиция мен банк, туризм, әуе байланысы, тағы басқа салалар бойынша өзара келісімдерге қол қойды. Осы кездесуден кейін екі ел арасында сауда-экономикалық байланыстар жедел дами бастады.
241

өңдеме