Тоңазытқыш — нұсқалар арасындағы айырмашылық

Түйіндемесі өңделмейді
(Жаңа бетте: '''Тоңазытқыш''' – температурасы қоршаған ортаның температурасынан төмен болатын, жоғарғы темпер...)
 
'''Тоңазытқыш''' – температурасы қоршаған ортаның температурасынан төмен болатын, жоғарғы температурада микроорганизмдер әсерінен жылдам бұзылатын азық-түлік өнімдері мен тағамдарды сақтауға арналған құрылғы немесе арнаулы камералар. Т-тар тұрмыстық және өнеркәсіптік болып ажыратылады. Тұрмыстық Т. әр түрлі азық-түлікті және үйде дайындалған тағамдарды бұзылудан сақтауға арналған; бір немесе бірнеше камерадан тұрады. Камералардағы темп-ра өнімдерді мұздатуға (мұздату камерасы) және тоңазытуға (тоңазыту камерасы) арналған. Тұрмыстық Т-тардың тек мұздату камерасынан тұратын түрлері де болады. Тоңазыту және мұздату камераларындағы темп-ра арнайы буландырғыштардың көмегімен тұрақтандырылады. [[Тұрмыстық Т]]. тоңазыту агрегатының әсер ету принципі, тех. сипаттамалары, құрылымдық ерекшелігі бойынша компрессиялық және абсорбц. болып бөлінеді. Өнеркәсіптік Т-тар өндірістік және тарату Т-тарына бөлінеді. Өндірістік Т-тар тамақ өнеркәсібі кәсіпорындарында орнатылады, ал тарату Т-тары бөлшек саудада және қоғамдық тамақтандыру кәсіпорындарында пайдаланылады. Т-тар, сондай-ақ пайдалану саласына, сақталатын өнімнің түріне, сыйымдылығына байланысты дайындау Т-ы, көліктік-экспед., т.б. болып бөлінеді. Тоңазыту қондырғылары тоңазыту машиналарынан, жасанды темп-ралық ортаны жасайтын, тасымалдайтын аппараттар мен құрылғылардан тұрады. Жылдам бұзылатын тамақ өнімдерін ұзақ сақтау үшін тоңазыту қондырғылары төмендегідей темп-ралық орталарды тұрақтандыру қажет: тоңазыту үшін –C, мұздату үшін –С… –C, тоңазытылған өнімдерді сақтау үшін 0C,–2C, ал мұздатылған өнімдерді сақтау үшін –…–C. Тоңазыту қондырғылары тұрақты және жылжымалы болып бөлінеді. Темп-ралық режимдері бойынша жоғары темп-ралы (10…–C), орта темп-ралы (5…–20C), төмен темп-ралы (–20…–120C) болады. Тоңазыту агенттерінің түрлері бойынша аммиакты, фреонды, этанолды, пропанды, көмірқышқылды, қоспалы болып бөлінеді. Тоңазыту қондырғылары буландырғыштан, конденсатордан, компрессордан, т.б. тұрады. Тоңазыту және мұздату камераларындағы ортаның темп-расын 0C-тан 23C-қа дейін өзгертуге болады. Т-тың камераларындағы буландырғышқа бір-біріне араластырғанда немесе бір фазадан екінші фазаға өткенде темп-расы төмендейтін газдар, қатты денелер немесе сұйықтықтардан тұратын жүйелер (тоңазыту қоспалары) беріледі. Тоңазыту қоспалары ретінде әр түрлі тұздар, қышқылдар, су, т.б. алынады. Сырттан келтірілген энергия арқылы жасанды салқындату (суыту) процесін тоңазыту машинасы жүзеге асырады. Ол компрессорлық, жылулық, термоэлектрлік болып бөлінеді. Компрессорлық тоңазыту машинасының жұмысы газды немесе буды сығымдау арқылы темп-раны өзгерту процесіне, жылулық тоңазыту машинасы жылу энергиясына негізделген. [[Термоэлектрлік]] тоңазыту машинасында тоңазыту процесі [[Пельте эффектісіне]] негізделген. Тоңазыту машиналарындағы сығу процесі тоңазыту агенттерінің көмегімен атқарылады. Фреондар, аммиак, көмірсутектер (пропан, этан, этилен), аммиактың судағы ерітінділері, бромды литий, су буы тоңазыту агенттері қызметін атқарады. Қазіргі кезде мұздату камерасының сыртында пайда болған мұзды автоматты түрде ерітетін құ-рылғысы бар екі камералы Т-тар кеңінен қолданылады
 
[[Қазақ Энциклопедиясы|"Қазақ Энциклопедиясы"]], 8 том<br/>
Тіркелгісіз қатысушы