Байқоңыр — нұсқалар арасындағы айырмашылық

Түйіндемесі өңделмейді
ш (r2.7.1) (Боттың үстегені: ca:Baikonur)
[[File:Baykonur city entry 2008.jpg‎|thumb| alt=A.| ]]
<!-- Infobox begins -->{{Infobox City
'''Байқоңыр''' (1996 жылға дейін [[Ленинск]] қаласы) – [[Қызылорда]] облысының [[Қармақшы]] ауданындағы [[қала]]. [[Төретам]] [[темір жол]] [[станция|станциясынан]] батысқа қарай 2 км жерде, [[Сырдария]] өзенінің оң жағалауында, [[Тұран]] [[ойпат|ойпатының]] қуаң белдемінде орналасқан. Тұрғыны 53 мың адам (1997 жылы). Қаланың іргесі 1955 жылы '''[[Байқоңыр''ғарыш алаңы|Байқоңыр''ғарыш алаңын]] салуға байланысты қаланған. 1960 жылы қаланың тұрғыны 40 мыңға, ал 1975 жылы 74 мыңға жетті. [[Климат|Климаты]] тым континенттік. Қыс|[[Қысы]] суық, жаз|[[жазы]] ыстық әрі қуаң. [[Қаңтар|Қаңтардың]] көпжылдық орташа [[температура|температурасы]] –11ºС, кейбір күндері -35ºС-қа дейін төмендейді; шілдеде 26ºС, кейбір күндері 45ºС-қа дейін көтеріледі. Жауын-шашын|[[Жауын-шашынның]] жылдық орташа мөлшері 100 мм шамасында. Байқоңырдың жер қыртысы [[палеоген]] кезеңінің құмтасты және тақтатасты жыныстарынан түзілген. Оның бетін [[Сырдария]] аңғарының шөгінділері жапқан. Шалғынды-боз және бозғылт құмдақты топырағында [[баялыш]], [[күйреуік]], [[жусан]], сораң шөптесіндер басым. Бірнеше мың [[гектар]] жерді алып жатқан [[қала]] ұзақ жылдар бойына «[[аса құпия]]» нысан болып саналды. Жергілікті тұрғындар да, әскери мамандар да қаланы «10-алаң» деп атап келген. Ал қалаға іргелес жатқан «[[Крайний]]» [[әуежай\әуежайы]] мен көптеген шаруашылық мекемелері және [[Төретам]] [[темір жол]] [[станция|станциясы]] «9-алаңға» кіреді. Қалада [[Мәскеу]] [[авиация]] институтының бөлімшесі, [[электр]] [[техника|техникалық]] колледжі, ірі есептеу орталық әскери [[аурухана]], [[емхана]], [[әуежай]], электр станциясынан, [[сыра]] зауыттары, түрлі мәдениет ошақтары, көптеген [[сауда]], тұрмыс қажетін өтейтін кәсіпорындар жұмыс істейді. [[Байқоңыр қаласы|Байқоңыр қаласының]] орталық алаңына бас [конструктор|[конструкторлар]] С.П. [[Королев]] пен М.Г. [[Янгельдің]] ескерткіштері, сондай-ақ, тұғырға С.П. Королев құрастырған [[ғарыш]] кеме|[[кемесі]] орнатылған. Қаланың демалыс саябағында [[ракета|ракеталарды]] сынақтан өткізу кезінде қаза болғандардың (200-ден астам) бауырластар зират|[[зираты]], ғарышты зерттеу [тарих|[тарихи]] [[музей|музейі]] бар. Байқоңыр қаласы мен ғарыш алаңына қажетті құрал-жабдық, [[техника]], [[құрылыс материалдарқұрылыс материалдары]], т.б. заттар [[Төретам]] [[темір жол]] станциясы арқылы жеткізіледі. Қала инфрақұрылымына енетін көптеген кәсіпорындар мен мекемелер [[Байқоңыр]] ғарыш алаңымен бірге 1993 жылы Ресей Федерациясы|[[Ресей Федерациясына]] 20 жылға жалға берілді.
|official_name = Байқоңыр
|nickname =
|motto =
|image_skyline = Baykonur sity Gagarin prospect Leninsk stella 2005.jpg
|imagesize =
|image_caption = Байқоңыр көрінісі
|image_flag =
|image_seal = Baikonur seal.png
|image_map =
|mapsize =
|map_caption = Байқоңыр Қазақстанда орналасуы
|pushpin_map = Kazakhstan
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_mapsize = 280
|subdivision_type = [[Ел тізімі|Елі]]
|subdivision_name = [[Қазақстан]]
|subdivision_type1 =
|subdivision_name1 =
|subdivision_type2 =
|subdivision_name2 =
|leader_title =
|leader_name =
|established_title =
|established_date =
|area_magnitude =
|area_total =
|area_land =
|area_water =
|area_water_percent =
|area_urban =
|area_metro =
|population_as_of =
|population_note =
|population_total =
|population_density =
|population_metro =
|population_density_metro_km2 =
|population_urban =
|timezone =
|utc_offset =+5
|timezone_DST =
|utc_offset_DST =
|latd=45 |latm=37 |lats= |latNS=N
|longd= 63 |longm=19 |longs= |longEW=E
|elevation =
|phone_code =+7 33622
|website =
|footnotes =
}} <!-- Infobox ends -->
[[Сурет:Baikonur from top 2002.jpg|right|thumb|270px|Байқоңыр төңірегінің ғарыштан көрінісі]]
'''Байқоңыр''' — Қазақстан [[Республикалық маңызы бар қала]]сы. Байқоңыр қаласы «[[Байқоңыр космодромы]]» мен бірге 2050 жылға дейін [[Ресей]]ге жалға беруліде.
 
==Пайдаланылған әдебиет==
== Сыртқы сілтеме ==
“Қазақ Энциклопедиясы”, II-том
* [http://www.dmoz.org/World/Kazakh/Региондық/Азия/Қазақстан/Әкiмшiлiк-аумақтық_құрылысы/Байқоңыр Байқоңыр] — [[Ашық Тізімдеме Жобасы|Ашық Тізімдеме Жобасы (ODP)]]
{{stub}}
 
{{wikify}}
{{Қазақстан облыстары}}
[[санат:геграфия]]
{{Cities of Kazakhstan}}
 
{{Kz-geo-stub}}
 
[[Санат:Қазақстан қалалары]]
[[Санат:Республикалық маңызы бар қала]]
 
[[ar:بيكونور]]
[[ca:Baikonur]]
[[da:Bajkonur]]
[[de:Baikonur]]
[[en:Baikonur]]
[[eo:Bajkonur]]
[[es:Baikonur]]
[[et:Bajkongõr]]
[[eu:Baikonur]]
[[fi:Baikonur]]
[[fr:Baïkonour]]
[[gl:Baikonur]]
[[he:בייקונור]]
[[hr:Bajkonur (grad)]]
[[hu:Bajkonur]]
[[id:Baykonur]]
[[it:Bajqońyr]]
[[ja:バイコヌール]]
[[ka:ბაიკონური]]
[[ko:바이코누르]]
[[lt:Baikonyras]]
[[lv:Baikonura]]
[[mk:Бајконур]]
[[mr:बैकोनूर]]
[[nl:Bajkonoer]]
[[nn:Bajkonur]]
[[no:Bajkonur]]
[[pl:Bajkonur (miasto)]]
[[pnb:بیکانور]]
[[pt:Baikonur]]
[[ro:Baikonur]]
[[roa-rup:Baikonur]]
[[ru:Байконур (город)]]
[[sk:Bajkonur (mesto)]]
[[sr:Бајконур (град)]]
[[sv:Bajkonur]]
[[tr:Baykonur]]
[[tt:Байкоңгыр]]
[[wa:Baykonour]]
[[war:Baikonur]]
[[zh:拜科努爾]]
302

өңдеме