Сәбіз — нұсқалар арасындағы айырмашылық

ш
clean up, replaced: Австралия → Аустралия using AWB
(қатені түзеттім)
Тег: Mobile edit Mobile web edit
ш (clean up, replaced: Австралия → Аустралия using AWB)
}}
[[File:Daucus carota subsp. maximus MHNT.BOT.2007.40.407.jpg|thumb|''Daucus carota subsp. maximus'']]
'''Сәбіз''' ({{lang-la|Daucus}}) – [[Шатыршагүлділер тұқымдасы|шатыршагүлділер]] тұқымдасына жататын екі, бір не көп жылдық шөптесін өсімдіктер туысы.
 
Барлық жерде өседі. Азықтық және асханалық сұрыптары бар. Асханалық сұрпы онша ірі емес, тамыр жемісі жұмсақ , қантты. Асханалық сұрыптарының ең таңдаулысы Нантская 4, Витаминная 6, Лосиноостровская ІЗ. Сәбіз республиканың көпшілік облыстарында өсіріледі. Оның егіс көлемі 5 мың гектарға жуық . [[Гектар]]ынан 120 центнерден өнім алынады. Қазақстанда аудандастырылған негізгі сұрыптары: ''Бирючекутская 414, Витаминная 6, Консервная, Мирзои сарысы 304, Мирзои қызылы 228, Нантская 4, Шантанэ 2461.''
== Өсімдік туралы ==
Сәбіз – негізінен екіжылдық өсімдік. Бірінші жылы жапырақ түзуші ортасы мен тамыры өссе, екінші жылы ғана тұқымы пайда болады.
60-қа жуық түрі [[Африка]], [[АвстралияАустралия]], [[Жаңа Зеландия]] және [[Америка]]да кең тараған. Тамыр жүйесі жақсы дамыған, еттілігі мен түріне қарай ұзартылған конус, цилиндр пішіндес болады және салмағы 30 граммнан 300 граммға дейін жетеді. Түсі ақ, ақшыл сары, қызыл-сары болып келеді.
Ең алғаш сәбіз [[Ауғанстан]]да өсірілген. Осы елде сәбіздің ең көп түрі тіркелген. Сәбіздің барлық дерлік мәдени түрі оның табиғи немесе жабайы түрінен селекция нәтижесінде алынған. Дегенмен, сәбіздің алғашқыда тамыры үшін емес, хош иісті жапырақтарына бола өсірілгенін айта кету керек. Сәбіздің мәдени түрі [[Еуропаға]] тек X-XIII ғасырларда келген. Көптеген кітаптарда сәбіздің сол кезеңнен бастап қана тағам ретінде қолданылғаны жайлы деректер бар.
Сәбіздің құрамында каротиндор-каротин, [[фитоен]], [[фитофлуен]], [[ликопин]]; [[В]], [[В2]] витаминдері, [[аскорбин қышқылы]], 3-15 % мөлшерінде [[қант]], және аз мөлшерде [[эфир майы]] бар.
 
{{wikify}}
[[Санат:Шатыршагүлділер]]
[[Санат:Көкөністер]]
 
{{stub}}
 
{{дереккөздер}}
|тиражы = 5700
}}
 
[[Санат:Шатыршагүлділер]]
[[Санат:Көкөністер]]
 
 
{{stub}}
6861

өңдеме