Мүйізді ірі қара мал шаруашылығы — нұсқалар арасындағы айырмашылық

ш
clean up, replaced: Оңтүстік Қазақстан облысы → Түркістан облысы using AWB
ш (clean up, replaced: Оңтүстік Қазақстан облысы → Түркістан облысы using AWB)
 
*[[1917]] — [[1922|22]] жылы сиыр малының 1/3 бөлігі шығынға ұшыраса
*[[1930]] — [[1940|40]] жылы олардың саны қарқынды өсті.
Осы мақсатта өнімділігі аз жергілікті мал тұқымы еуроп. тұқымдар — герефорд, швиц, симменталь, голланд сиырларымен, [[қырдың қызыл сиыры]]мен будандастырылып, малдың мол өнімді тұқымдары алынды. [[1974]] жылы мүйізді ірі қара саны ''5,36 млн-ға'' жетіп, жылқы, түйе түліктерін қоса есептегендегі мөлшерден ''5,3 есеге'' басым болды. <ref>“Қазақстан”: Ұлттық энцклопедия/Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы “Қазақ энциклопедиясы” Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9</ref>
== Мал тұқымы ==
Ұзақ уақыт жүргізілген ғылыми практикалық жұмыстардың нәтижесінде елімізде алғашқы етті мал тұқымы — қазақтың ақбас сиыры, сондай-ақ сүтті-етті тұқым — алатау сиыры мен сүтті тұқым — әулиеата сиыры шығарылды. Осымен қатар қырдың қызыл сиыры мен симменталь сиырының белгілі бір аймақтардың табиғи-шаруашылық жағдайына бейімделген жаңа түрлері алынды. Қазақстанның агроөнеркәсіптік кешенінің дамуында мүйізді ірі қара шаруашылығы ерекше орын алады. Оның'' 93,5%-ы'' шоғырланған жеке меншік иелігіндегі шаруашылықтарда мал санының өсуі орта есеппен ''5,9 — 6,5%-ға'', [[ет]], [[сүт]] өндіру мөлшері'' 3,5 — 6,0%-ға'' өсті.
== Жоғары өнімі ==
Республикада сүтті бағыттағы сиырлардың 7 тұқымы, олардың жоғары өнімді табындары — 16 тұқыммал зауыты мен 80 тұқыммал шаруашылығында, етті бағыттағы сиырлардың 5 тұқымы, жоғары өнімді бөлігі — 11 тұқыммал зауыты мен 30 тұқыммал шаруашылығында өсіріледі. [[Қызылорда облысы|Қызылорда]], [[Маңғыстау облысы|Маңғыстау]] облыстарынан өзге облыстардың тұқыммал шаруашылықтарында өсірілетін сүтті сиырлар барлық асыл тұқымды сиырлардың 68%-ын, [[Атырау облысы|Атырау]], [[Жамбыл облысы|Жамбыл]], [[Қарағанды облысы|Қарағанды]], Маңғыстау, [[Оңтүстік ҚазақстанТүркістан облысы|Оңтүстік Қазақстан]] облыстарынан басқа аймақтарда өсірілетін асыл тұқымды етті сиырлар 32%-ды құрайды .
Республика бойынша мүйізді ірі қараның үлес салмағы: ''қара-ала сиыр тұқымы— 30,7%, симменталь — 24,3%, қырдың қызыл сиыры — 20,4%, алатау — 17,3%, әулиеата — 5,3%, айршир — 1,3%, латыштың қызыл-қоңыр сиыры — 0,7% болса'', етті бағыттағы сиырлар негізінен отандық сиыр тұқымдары — қазақтың ''ақбас сиырлары (84,4%) мен әулиекөл сиырларынан (11,3%) тұрады''.
 
7261

өңдеме