Алакөл ауданы — нұсқалар арасындағы айырмашылық

Түйіндемесі өңделмейді
ш (r2.6.4) (Боттың үстегені: pnb:ضلع الاکول)
[[Сурет:Alakol District Kazakhstan.png|thumb|Alt=A|300px|Алакөл ауданының орналасқан жері]]
{{Қорық аймақ | name =АЛАКӨЛ АУДАНЫ | image =Alakol District Kazakhstan.png|200px | caption =| location = [[Қазақстан]]| area = | established =| governing_body = | world_heritage_site =| website =}}‎
'''Алакөл ауданы''' – [[Алматы облысы|Алматы облысының]] солтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан әкімшілік бөлініс. Жер аумағы 23,7 мың км<sup>2</sup>. Тұрғыны 76,4 мың адам, орташа тығыздығы 1 км<sup>2</sup>-ге 3,2 адамнан келеді (2006). Аудан орталығы – Үшарал қаласы. Аудандағы 56 елді мекен 1 қалалық, 1 кенттік және 22 ауылдық әкімшілік округтерге бөлінген. [[Алакөл]] ауданы [[Балқаш]] – [[Алакөл]] ойысы мен [[Жетісу Алатауы]] аралығында жатыр. Ол шығысында [[Жетісу]] қақпасы арқылы [[Қытай|Қытаймен]], оңт.оңтүстігі мен батысында [[Алматы облысы|Алматы облысының]] [[Сарқант]], [[Ақсу]] аудандарымен, солт.солтүстігі мен солт.солтүстік-шығысында Шығыс [[Қазақстан]] обл-ныңоблысының [[Үржар]], [[Аягөз]] аудандарымен шектеседі. Жерінің оңт.оңтүстік-шығысын [[Жетісу Алатауы|Жетісу Алатауының]] [[Шыбынды, Қайқаң, Жабық]], [[Күнгей Тастау]], т.б. жоталары алып жатыр. Ауданның қалған бөлігі салыстырмалы түрде жазық келеді. Бұл жерлерде аласа таулар ([[Арғанаты]], [[Арқарлы]], т.б.) мен құмды алқаптар (Қарақұс, Сарықұм, Тасқарақұм) алып жатыр. Солтұстігінде [[Алакөл]] топ көлдері ([[Алакөл]], Ұялы, [[Сасықкөл]], [[Жалаңашкөл]]) орналасқан. [[Жетісу]] Алатауынан бастау алатын [[Лепсі]], [[Тентек]], [[Шынжылы]], [[Көксуат өзені|Көксуат өзен]]дері аудан аумағын кесіп өтіп, солтүстіктегі Алакөл, Сасықкөл көлдеріне құяды. Алакөл ауданының климаты тым континенттік, қысы суық. Қаңтардың орташа темп-расы –12 – 16°С, шілдеде 18 – 23°С. Жылдық жауын-шашын мөлшері жазық аймақтарда 150 – 260 мм, тау бөктерлері мен аңғарларында 350 – 550 мм. Жерінің басым көпшілігін [[шөлейт]] белдемнің сұр топырағы, ал [[тау]] бөктері мен аңғарларында қара қоңыр, бозғылт қоңыр топырақ құрайды. Құмды алқаптарда сор, сортаң топырақ түрлері кездеседі. Даласында [[жусан]], [[ебелек]], [[баялыш]], [[күйреуік, изен, қияқ]], т.б. шөптесін өсімдіктер өседі. Биік тау беткейлері мен аңғарларын [[шырша|шыршалы]]-[[қарағай|қарағайлы]] [[орман]] қамтыған. Жануарлардан [[қасқыр]], [[түлкі]], [[қоңыр аю]], [[қабан]], [[борсық]], [[таутеке]], [[арқар]], [[марал]]; құстардан [[үйрек]], [[қаз]], [[аққу]], реликті [[шағала]], [[қырғауыл]] мекендейді; суларында [[сазан]], [[алабұға]], [[маринка]], ақ амур, [[көксерке]] кездеседі. Алакөл ауданына аумағы 12,5 мың га жерді алып жатқан Алакөл мемл.мемлекеттік сулы-сазды қорығы, жалпы аумағы 27 мың га болатын Тоқты және алма ағаштарынан тұратын ауданы 32 мың га Лепсі қорықшалары кіреді. Кен байлықтарынан Андреев және Ілдерсай бентонитті кендері бар. Алакөл ауданында суғармалы және тәлімі егін шаруашылығы дамыған. Онда негізінен астық тұқымдастар, техникалық дақылдар (қызылша) және картоп өсіріледі. Алакөл ауданына пайдаланылатын жерінің аум. 165,5 мың га, оның ішінде жыртылған жері 76,7 мың га, шабындығы 87,3 мың га, жайылымы 1,46 мың га. Аудан жерінен [[Ақтоғай – Достық]] т.темір ж.жолы және Алматы – [[Өскемен]] автомобиль жолдары өтеді. Үшаралдан облыс орталығы — [[Алматы]] қаласына дейінгі қашықтық 570 км.
<ref>Қазақстан Республикасының табиғаты туралы энциклопедия, V- том</ref>
 
== Пайдаланған әдебиет==
<references/>
Қазақ ұлттық энциклопедиясы
 
{{stub}}
{{wikify}}
[[Санат:Табиғат]]
 
[[Санат:Алматы облысы]]
[[Санат:Қазақстан аудандары]]
 
[[bg:Алаколски район]]