Қозғалыс мөлшері — нұсқалар арасындағы айырмашылық

Түйіндемесі өңделмейді
'''Қозғалыс мөлшері''', импульс – [[механикалық қозғалыс]] өлшеуіші. Материалдық нүктенің қозғалыс мөлшері оның массасы (m) мен жылдамдығының (υ) көбейтіндісіне тең: <big><center>p=mυ</center></big>.
 
Материалдық нүктенің қозғалыс мөлшері оның массасы (m) мен жылдамдығының () көбейтіндісіне тең: m. Ол – нүктенің жылдамдығымен бағыттас [[вектор|векторлық]] шама. Нүктенің қозғалыс мөлшері тек [[күш]] әсері жоқ кезде ғана тұрақты болады.
Ол – нүктенің жылдамдығымен бағыттас [[векторлық шама]]. Нүктенің қозғалыс мөлшері тек күш әсері жоқ кезде ғана тұрақты болады. F күш әсерінен нүктенің қозғалыс мөлшері жалпы жағдайда шамасы бойынша да, бағыты бойынша да өзгереді; бұл өзгерістің сипаты механиканың негізгі теңдеуі болып табылатын=F өрнегімен анықталады. Механикалық жүйенің қозғалыс мөлшері (Q) оның барлық нүктелерінің қозғалыс мөлшерілерініңмөлшерлерінің геометрикалықгеометриялық қосындысына тең немесе тұтас жүйе массасының (М) массалар центрінің жылдамдығына ц(υц) көбейтіндісіне тең: . Жүйенің қозғалыс мөлшерінің өзгерісі тек сыртқы күштердің () әсерінен ғана болады. Бұл өзгеріс заңы, динамиканың көптеген мәселелерін шешуге қолданылатын, жүйенің барлық нүктелерінің қозғалысы анықталатын теңдеуімен беріледі. <br big>Q=∑mkυk=Mυц</big>.
 
Тұйық жүйе үшін, яғни сыртқы [[күш]] әсер етпейтін жүйелерде немесе жүйеге әсер ететін сыртқы күштердің геометрикалық қосындысы нөлге тең болғанда қозғалыс мөлшерінің сақталу заңы орындалады. Бұл жағдайда жүйенің жеке бөліктерінің қозғалыс мөлшері өзгерсе де, (мысалы, ішкі күштердің нәтижесінде), барлық жүйе үшін теңдігі тұрақты болып қалады.
МатерияныңЖүйенің кезқозғалыс келгенмөлшерінің түрініңөзгерісі қозғалыстек мөлшерісыртқы күштердің () әсерінен ғана болады. Бұл өзгеріс заңы, динамиканың көптеген мәселелерін шешуге қолданылатын, жүйенің барлық нүктелерінің қозғалысы анықталатын теңдеуімен беріледі. [[Тұйық жүйе]] үшін, яғни сыртқы күш әсер етпейтін жүйелерде немесе жүйеге әсер ететін сыртқы күштердің геометриялық қосындысы нөлге тең болғанда [[қозғалыс]] мөлшерінің сақталу заңы орындалады. [[Релятивистік механика|Релятивистік механикада]] қарастырылатын жарық жылдамдығына (с) жуық жылдамдықпен қозғалатын еркін бөлшектің қозғалыс мөлшері (импульсі) мына формула бойынша өрнектеледі: p=mυ/, мұндағы  =cυ/с. Егер υ<br<c болса, онда бұл формула мынадай қарапайым түрде жазылады: p=mυ. Элементар бөлшектердің қозғалыс мөлшері кванттық механикада қарастырылады. <ref name=”source1”> “Балалар Энциклопедиясы”, V-том </ref>
 
Егер болса, онда бұл формула мынадай қарапайым түрде жазылады: p=m. Физ. өрістің Қ. м. оның тығыздығымен сипатталады және ол өріс кернеулігі не потенциалы арқылы өрнектеледі. Элементар бөлшектердің қозғалыс мөлшері кванттық механикада қарастырылады.
 
==Пайдаланылған Әдебиеттер==
 
Қазақ Энциклопедиясы
==Пайдаланылған Әдебиеттерәдебиет</span>==
<references/>
 
{{stub}}
{{wikify}}
 
[[Санат: Физика]]
599

өңдеме