Қуысмүйізділер — нұсқалар арасындағы айырмашылық

Түйіндемесі өңделмейді
(Automated import of articles)
 
[[File:Tarangire Kirk-Dikdik3.jpg|thumb| alt=A.| ''[[Диктик]]''.]]
'''Қуысмүйізділер'''(Bovіdae) – сүтқоректілер класы жұптұяқтылар отрядының күйіс қайыратындар тобының бір тұқымдасы. 43 туысы, 125-тей түрі бар. Қазақстанда 5 туысқа жататын 5 түрі мекендейді. Дене тұрқы әр түрлі, ең кішілері 45 – 80 см, ірілері 180 – 325 см-ге дейін жетеді. [[Санат:Қ]]
'''Қуысмүйізділер'''(Bovіdae) – [[сүтқоректілер]] класы [[жұптұяқтылар]] отрядының күйіс қайыратындар тобының бір тұқымдасы. Табиғатта кең тараған, [[Австралия]] мен Антарктидада ғана кездеспейді. Мекендейтін жерлері – шөл-шөлейтті дала аймақтары мен тау өңірлері. Кейбіреуі үй жануарлары ретінде қолға да үйретілген. 43 туысы, 125-тей түрі бар.
 
Қазақстанда 5 туысқа жататын 5 түрі ([[қарақұйрық]], [[ақбөкен]], [[таутеке]], [[арқар]] және [[үстірт арқары]]) мекендейді. Дене тұрқының мөлшерлері әр түрлі, ең кішілері 45 – 80 см ([[дикдиктер]]), ірілері 180 – 325 см-ге дейін (жабайы сиырлар – [[күдірлер]]) кездеседі. Текелерінде (кейбір түрлерінің ешкілерінде де) маңдай сүйегінің жалғасы болып табылатын, тармақталмаған іші қуыс жұп мүйіздері болады. Мүйіз қапшығы өмір бойына өзгермейді. Оның пішіні, тері жамылғысының түсі әр алуан. Негізгі қорегі – шөптесін өсімдіктер. Көпшілік түрі топтанып жүреді, ал кейбіреулері [[үйір]] (антилопалар) құрады. Қуысмүйізділердің шаруашылық үшін маңызы зор. Олардан бағалы шикізаттар (дәрі-дәрмек, шипалық ет, мүйіз, тері) алынады. Кейбіреулері (ақбөкен, таутеке) кәсіптік, аңшылық жолмен ауланады. Қуысмүйізділердің саны жылдан жылға азаюда, кейбір түрлері тек ұлттық саябақтарда ғана сақталып қалған. Халықаралық табиғат қорғау одағының “Қызыл кітабына” 26 түрі, 21 түр тармағы, ал Қазақстанның “Қызыл кітабына” 7 түрі енгізілген. <ref name=”source1”> “Балалар Энциклопедиясы”, V-том </ref>
 
 
 
==Пайдаланылған әдебиет</span>==
<references/>
 
{{stub}}
{{wikify}}
 
[[санат:зоология]]
 
[[no:Okser]]
[[sv:Slidhornsdjur]]
[[da:Skedehornede]]
[[ar:بقريات]]
[[an:Bovidae]]
[[az:Boşbuynuzlular]]
[[zh-min-nan:Gû-kho]]
[[be:Пустарогія]]
[[be-x-old:Пустарогія]]
[[bs:Bovidae]]
[[br:Ejeneged]]
[[bg:Кухороги]]
[[ca:Bòvid]]
[[cs:Turovití]]
[[de:Hornträger]]
[[et:Veislased]]
[[en:Bovid]]
[[es:Bovidae]]
[[eo:Bovedoj]]
[[eu:Bovidae]]
[[fr:Bovidae]]
[[ko:소과]]
[[hr:Šupljorošci]]
[[is:Slíðurhyrningar]]
[[it:Bovidae]]
[[he:פריים]]
[[la:Bovidae]]
[[lv:Dobradži]]
[[lb:Rannerdéieren]]
[[lt:Dykaraginiai]]
[[li:Koojechtege]]
[[hu:Tülkösszarvúak]]
[[nl:Holhoornigen]]
[[ja:ウシ科]]
[[oc:Bovidae]]
[[pl:Krętorogie]]
[[pt:Bovídeos]]
[[ro:Bovidae]]
[[ru:Полорогие]]
[[simple:Bovid]]
[[sl:Votlorogi]]
[[sh:Šupljorošci]]
[[fi:Onttosarviset]]
[[tl:Bovidae]]
[[tr:Boynuzlugiller]]
[[uk:Бикові]]
[[vi:Họ Trâu bò]]
[[zh:牛科]]
599

өңдеме