Ұлықбек обсерваториясы — нұсқалар арасындағы айырмашылық

(сурет қою)
 
[[Шахрух]]тың ұлы және Сұлтан Теймурдың немересі Ұлықбек 9 ғасырда Самарқанд билеушісі болды. Ұлықбек математика мен астрономияны өте жақсы білген. Ол көптеген маңызды астрономдарды оқыды.
[[Сурет:Ulugh Beg's Astronomic Observatory.jpg|thumb|right|200px|Ұлықбек обсерваториясының Секстант қалдықтары]]
Көптеген тарихшылар Самарқанд немесе Ұлықбек обсерваториясы кезінде болған оқиғалардың даталарын анықтауға тырысты. <ref>Язди, Хамид-Реза Гиахи (2015).«Хронология событий самаркандской« Обсерватории и школы »по мотивам древнеперсидских текстов: пересмотр». Сухайл : 145–65.</ref> Тарихи дереккөздерге [[сілтеме]]лер мен сілтемелерді түсіндірудегі айырмашылықтар қазіргі уақытта кейбір оқиғалардың дұрыс еместігі мен ескерусіздігіне әкеледі.
 
Ұлықбек обсерваториясын [[Насыруддин әт-Туси]] құрастырған. Марага обсерваториясының жоспарына сәйкес салынған. Ұлықбек обсерваториясында ең үлкен [[квадрант]] принципі қондырғысы болды. Ғимарат биік болмады, бірақ шеңбер доғасының максималды мөлшеріне рұқсат етілді. Бұл құрылғы мұқият бағдарланған және доғасы өте дәл масштабталған болатын. Бұл құрылғы өте әмбебап болды. Ол күнді көкжиектен, жұлдыздың биіктігінен және басқа планеталардан дәл өлшей алды. Жылдың ұзақтығы, планеталар мен тұтылулар кезеңі осы құрылғы арқылы өлшенді. Ұлықбек планеталарының өлшемдері бүгінгі өлшеммен тығыз байланысты, бұл бізге құрылғының таңқаларлық дәлдігін көрсетеді.<ref>Юхель, Ален (2007). "Князь Самаркандских Звезд". Математический турист : 44–50.</ref>
 
Ұлықбек обсерваториясына бүгін келген адамдар мәрмәр квадрантының іргетасы мен көмілген бөлігін ғана көре алады. Бұл обсерваториядан қалған жалғыз [[түпнұсқа]] қалдықтар. Обсерваторияның құлдырауы Ұлықбекті діншілдердің үгіттеуімен Ұлықбектің өз баласы Әбдел-Латифтың жендеттері қылышпен шауып өлтіруі. Ұлықбектің өлімі обсерваторияда тәртіпсіздік тудырды. Обсерватория жойылып, ондаған талантты астрономдар мен математиктер шығарылды.<ref>«Обсерватория Улугбека» . Атлас Обскура. Получено 2019-11-22</ref> 1908 жылы орыс археологы Василий Вяткин обсерваторияның қалдықтарын тапты.
 
== Ұлықбек обсерваториясындағы ғылыми атмосфера ==
2680

өңдеме