Струна теориясы: Нұсқалар арасындағы айырмашылық

Түйіндемесі өңделмейді
Өңдеу түйіні жоқ
[[Сурет:Calabi yau formatted.svg|thumb|right|250px|Көпқабатты квинтикалық Калаби – Яу қимасы . «Белгілі бір күрделі қисықтарды компьютерлік визуализациялаудың құрылымы» Amer.Math.Soc. 41(9): 1156–1163.]]
'''Желі теориясы''' ({{lang-en|string theory}}, кейде Струн теориясы, Жол теориясы, Ішек теориясы деп те аталуы мүмкін) — [[теориялық физика]]ның даму үстіндегі жаңа бір теориясы болып, [[Квант физикасы]] мен [[Жалпы салыстырмалылық теория]]сын өзара біріктіретін теория. Бұл теория бойынша [[Қарапайым бөлшектер|бөлшектер]] [[физика]]сындағы нүкте тәрізді бөлшектер "[[Желі (физика)|Желі]]" деп аталатын бір өлшемді шындықтармен алмастырылады. Желі теориясы ғарыштағы барлық [[электрон]]дар, [[кварккварктер]]тар және [[нейтрина]]лар секілді микробөлшектер осы бір өлшемді «энергетикалық желіден» тұрады деп түсіндіеді; басқаша айтқанда, бұл теория бойынша "желілердегі" ұқсамаған діріл режимдері табиғаттың әртүрлі негізгі бөлшектеріне сай келеді деп есептейді. Сөйтіп желі теориясы осы желілердің кеңістіктегі таралуы мен өзара әсер етуін түсіндіреді. Желі теориясы әдетте [[Кванттық айналым гравитациясы]] теориясына қарама-қайшы болып келеді.
 
Желі көлемінен артып кеткен аралықта, бір желі бейне бір қарапайым бөлшек құсап көрінеді, оның массасын, зарядын және басқа қасиеттерін желінің тербеліс күйі белгілейді. Желі теориясында желінің көптеген тербелмелі күйлерінің бірі [[гравитаон]]ға, яғни [[гравитация]]лық күш туғызатын кванттық механикалық бөлшекке сәйкес келеді. Демек, желі теориясы дегеніміз бір [[кванттық гравитация]] теориясы.