Масса-энергия эквиваленті: нұсқалар арасындағы айырмашылық

ш
→‎top: clean up, replaced: Арнайы салыстырмалықтағы масса → Арнайы салыстырмалылықтағы масса (2) using AWB
Тег: 2017 қайнарын өңдеу
ш (→‎top: clean up, replaced: Арнайы салыстырмалықтағы масса → Арнайы салыстырмалылықтағы масса (2) using AWB)
| author=Poincaré, H. | year=1900 | title=La théorie de Lorentz et le principe de réaction | journal=Archives Néerlandaises des Sciences Exactes et Naturelles | volume =5 | pages =252–278| title-link=s:fr:La théorie de Lorentz et le principe de réaction }}. Тағы қара, [http://www.physicsinsights.org/poincare-1900.pdf Ағылшынша аудармасы (English translation)]</ref> Эйнштейн 1905 жылы 21 қарашада Жыл ғажайыбы (Annus Mirabilis) болған төрт жазбасының бірі "Дененің инерциясы оның бойындағы энергияға тәуелді ме?" деген мақаласында сипаттады.<ref name=inertia>{{Citation | author=Einstein, A. | year=1905 | title=Ist die Trägheit eines Körpers von seinem Energieinhalt abhängig? | journal=Annalen der Physik | volume=18 | issue=13 | pages=639–643 | doi=10.1002/andp.19053231314|bibcode = 1905AnP...323..639E | url=https://zenodo.org/record/1424057 }}. Тағы қара, [http://www.fourmilab.ch/etexts/einstein/E_mc2/www/ Ағылшынша аудармасы (English translation).]</ref> Эйнштейн тұңғыш рет масса мен энергия эквивалентін [[уақыт-кеңістік симметриясы]]ның жалпы принципі және туындысы деп тұжырымдады.
 
Масса-энергия эквивалентінің бір салдары: егер дене қозғалмайтын болса, онда оның [[тұрақты масса]]сына сай келетін [[Арнайы салыстырмалықтағысалыстырмалылықтағы масса|тұрақты энергия]] деп аталатын ішкі немесе өзіндік энергиясы болады. Дене қозғалыста болған кезде оның толық энергиясы тұрақты энергиясынан үлкен болады, ал оның толық массасы (контекстерде салыстырмалы масса деп те аталады) [[Арнайы салыстырмалықтағысалыстырмалылықтағы масса|тұрақты массасы]]нан үлкен болады. Бұл тұрақты масса кейде меншікті масса, немесе өзгермес масса деп те аталады, өйткені ол қозғалысқа қарамастан бірдей болады, тіпті [[Салыстырмалылық теориясы|жалпы және арнайы салыстырмалылық теорияларында]] қарастырылған шапшаң [[жылдамдық]]тар мен [[гравитация]]ларда да өзгеріссіз болады.
 
Қандай [[бірліктер жүйесі]] қолданылғанына қарамастан, бұл масса-энергия формуласы сондай-ақ масса бірлігінің энергия бірлігіне өзгеруінде (керісі керісінше) қолданылады.
10 613

өңдеме