Масса-энергия эквиваленті — нұсқалар арасындағы айырмашылық

Түйіндемесі өңделмейді
ш (Alphy Haydar (т) өңдемелерінен Kasymov соңғы нұсқасына қайтарды)
Тег: Rollback
Бұл формула заттың энергиясын (E) массасына (m) [[жарық жылдамдығы]]ның (с) квадратын көбейту арқылы есептеуге болатынын айтады. Сол секілді, энергиясы бар кез-келген заттың массасын (m) оның энергиясын (е) жарық жылдамдығының (с) квадратына бөлу арқылы табуға болатынын көрсетеді. Күнделікті бірліктерде жарық жылдамдығы үлкен сан болғандықтан (шамамен 3 × 10<sup>8</sup> м/с), бұл формула тыныш күйдегі массасы орташа күнделікті қарапайым заттың ішкі энергиясы аса зор болатынын білдіреді. [[Химиялық реакциялар]], [[ядролық реакция]]лар және басқа да [[энергия ауысымы|энергия ауысымдары]] физикалық жүйенің бірбөлім энергиясын және қатысты массасын қоршаған ортаға жоғалтуына себеп болады, мысалы, энергиясын [[жылу энергиясы]] ретінде, немесе [[радиациялық энергия]] (жарық секілділер) ретінде шығарады.
 
Масса-энергия эквиваленті [[Анри Пуанкаре]] (Henri Poincaré) сипаттаған [[парадокс]] ретінде [[Арнайы салыстырмалылық теориясы|арнайы салыстырмалылықтан]] пайда болды.<ref name=action>{{Citation
| author=Poincaré, H. | year=1900 | title=La théorie de Lorentz et le principe de réaction | journal=Archives Néerlandaises des Sciences Exactes et Naturelles | volume =5 | pages =252–278| title-link=s:fr:La théorie de Lorentz et le principe de réaction }}. Тағы қара, [http://www.physicsinsights.org/poincare-1900.pdf Ағылшынша аудармасы (English translation)]</ref> Эйнштейн 1905 жылы 21 қарашада Жыл ғажайыбы (Annus Mirabilis) болған төрт жазбасының бірі "Дененің инерциясы оның бойындағы энергияға тәуелді ме?" деген мақаласында сипаттады.<ref name=inertia>{{Citation | author=Einstein, A. | year=1905 | title=Ist die Trägheit eines Körpers von seinem Energieinhalt abhängig? | journal=Annalen der Physik | volume=18 | issue=13 | pages=639–643 | doi=10.1002/andp.19053231314|bibcode = 1905AnP...323..639E | url=https://zenodo.org/record/1424057 }}. Тағы қара, [http://www.fourmilab.ch/etexts/einstein/E_mc2/www/ Ағылшынша аудармасы (English translation).]</ref> Эйнштейн тұңғыш рет масса мен энергия эквивалентін [[уақыт-кеңістік симметриясы]]ның жалпы принципі және туындысы деп тұжырымдады.