Экзобиология — нұсқалар арасындағы айырмашылық

Түйіндемесі өңделмейді
[[Сурет:OGLE-2005-BLG-390Lb.jpg|thumb| alt=A.|175px| ''[[Экзопланета]]''.]]
'''Экзобиология''' (грек. ехо – шет және биология) – [[ғарыш]]тық биологияның ғарыш кеңістігінде және басқа да ғаламшарда тірі организмдер мен органик. қосылыстарды іздеумен айналысатын бір саласы. Э-ның негізгі міндеті – ғарыш кеңістігінде тіршіліктің бар не жоқ екенін тікелей немесе жанама деректер арқылы анықтау. Оған негіз болатын жағдай ғарыш кеңістігінде спектроскоп. әдістер арқылы органик. молекулалардың (синиль қышқылы, формальдегид, т.б.) табылуы себеп болып отыр. Қазіргі кезде 20-ға жуық органик. қосылыс табылды. Э-лық зерттеулердегі әр түрлі әдістер басқа ғаламшарларда тіршіліктің болуын ғана анықтаумен шектелмей, сонымен қатар Жерден тысқары кеңістіктерде де организмдердің тіршілік ету мүмкіндіктерін анықтаумен айналысады. Жерден тыс, яғни, Күн жүйесіндегі басқа да ғаламшарларда тіршіліктің болуы туралы болжамдар жасау үшін организмдердің тіршілік ету мүмкіндігінен тәжірибе арқылы анықтаудың маңызы зор. Мыс., көптеген микроорганизмдер 0С-тан 80 – 95С-қа дейінгі темп-ралық жағдайларда тіршілік ете алатыны анықталған. Ал олардың споралары өте тығыз вакуумде және ұзақ уақыт қыздырған кезде де өз тіршіліктерін жоймайтыны белгілі. Олар ғарыш кеңістігінде де жоғары мөлшердегі ионданған сәулеленуге төзімді келеді. Организмдердің Жерден тыс кеңістіктегі сусыз ортаға бейімделушілік деңгейі өте жоғары болуы мүмкін. Анаэробтық жағдайлар тіршіліктің дамуына ешқандай кедергі келтіре алмайды, сондықтан ғарыш кеңістігіндегі әр түрлі қасиеттері бар микроорганизмдер қандай төтенше жағдайларға да бейімделіп, өз тіршілігін жалғастыра береді. АҚШ және ТМД елдері ғалымдарының жүргізген тәжірибелерінің қорытындысы Марста, Шолпанда және Меркурийде тіршіліктің жоқ екендігіне дәлел бола алады. Күн жүйесінде тіршілік тек Жерде ғана бар екендігін нақты анықталды. Кейбір ғалымдар Жерден тыс тіршілік, біздің ғаламшарымызға ғана тән сулы-көміртекті негізде басқа кеңістіктерде болуы мүмкін деген көзқарасты білдіреді. Ал екінші бір ғалымдар кремнийлі-аммиакты негіздегі тіршіліктің болуы мүмкін деген пікір айтуда. Бірақ қазіргі кезде адамзат Жерден тыс кеңістікте тіршіліктің бар екендігінің дәлелін әлі алған жоқ.
[[Сурет:DNA Overview.png|thumb| alt=A.|175px| '''Нуклеин қышқылы'''.]]
[[Сурет:Plagiomnium affine laminazellen.jpeg|thumb| alt=A.|175px|]]
 
'''Экзобиология''' (грек. ехо – шет және [[биология]]) – [[ғарыш|ғарыштық]]тық биологияның [[ғарыш]] кеңістігінде және басқа да ғаламшарда тірі [[организм|организмдер]] мен органик.органикалық қосылыстарды іздеумен айналысатын бір саласы. Э-ныңЭкзобиологияның негізгі міндеті – [[ғарыш]] кеңістігінде тіршіліктің бар не жоқ екенін тікелей немесе жанама деректер арқылы анықтау. Оған негіз болатын жағдай ғарыш кеңістігінде спектроскоп.спектроскоптық әдістер арқылы органик.органикалық [[молекула|молекулалардың]] (синиль қышқылы, формальдегид, т.б.) табылуы себеп болып отыр. Қазіргі кезде 20-ға жуық органик.органикалық қосылыс табылды. Э-лықЭкзобиологиялық зерттеулердегі әр түрлі әдістер басқа ғаламшарларда тіршіліктің болуын ғана анықтаумен шектелмей, сонымен қатар Жерден тысқары кеңістіктерде де [[организм|организмдердің]] тіршілік ету мүмкіндіктерін анықтаумен айналысады. Жерден тыс, яғни, [[Күн]] жүйесіндегі басқа да ғаламшарларда тіршіліктің болуы туралы болжамдар жасау үшін [[организм|организмдердің]] тіршілік ету мүмкіндігінен тәжірибе арқылы анықтаудың маңызы зор. Мыс.Мысалы, көптеген [[микроорганизм|микроорганизмдер]] 0С-тан 80 – 95С-қа дейінгі темп-ралық[[температура|температуралық]] жағдайларда тіршілік ете алатыны анықталған. Ал олардың споралары өте тығыз [[вакуум|вакуумде]] және ұзақ уақыт қыздырған кезде де өз тіршіліктерін жоймайтыны белгілі. Олар [[ғарыш]] кеңістігінде де жоғары мөлшердегі ионданған сәулеленуге төзімді келеді. Организмдердің Жерден тыс кеңістіктегі сусыз ортаға бейімделушілік деңгейі өте жоғары болуы мүмкін. Анаэробтық жағдайлар тіршіліктің дамуына ешқандай кедергі келтіре алмайды, сондықтан ғарыш кеңістігіндегі әр түрлі қасиеттері бар микроорганизмдер қандай төтенше жағдайларға да бейімделіп, өз тіршілігін жалғастыра береді. [[АҚШ]] және [[ТМД]] елдері ғалымдарының жүргізген тәжірибелерінің қорытындысы [[Марс|Марста]], [[Шолпан|Шолпанда]] және [[Меркурий|Меркурийде]] тіршіліктің жоқ екендігіне дәлел бола алады. Күн жүйесінде тіршілік тек Жерде ғана бар екендігін нақты анықталды. Кейбір ғалымдар Жерден тыс тіршілік, біздің ғаламшарымызға ғана тән сулы-көміртекті негізде басқа кеңістіктерде болуы мүмкін деген көзқарасты білдіреді. Ал екінші бір ғалымдар кремнийлі-аммиакты негіздегі тіршіліктің болуы мүмкін деген пікір айтуда. Бірақ қазіргі кезде [[адамзат]] Жерден тыс кеңістікте тіршіліктің бар екендігінің дәлелін әлі алған жоқ. <ref> Қазақ энциклопедиясы, 10 том; </ref>
 
==Пайдаланылған әдебиет==
<references/>
 
{{stub}}
{{wikify}}
[[Санат: Білім]]
695

өңдеме