Меркурий (ғаламшар): нұсқалар арасындағы айырмашылық

Түйіндемесі өңделмейді
ш (Атомная бомба (т) өңдемелерінен Nuro Naiman соңғы нұсқасына қайтарды)
Тег: Rollback
No edit summary
'''Болпан''' немесе '''Меркурий''' немесе '''Шолпан''', '''Таңшолпан''', '''Кіші Шолпан''' — [[Күн (жұлдыз)|Күнге]] ең жақын және [[Күн жүйесі]]нің 1-ең кіші [[ғаламшар]]ы. Күнді 88 тәулік ішінде айналып шығады. Ал өз белін ұзақ уақыт 59 тəулікте айналып шығады, Болпанның бір тәулігі Жердің 176 тәулігіне сәйкес. Болпанды бақылау өте қиын. Бетіндегі температура күндіз +400 дәреже болса, түнде -200 градусқа барады.Яғни түн жағында қар жауады.
дәрежеге төмендейді. Болпанның үстінде бұлттар жоқ, соңдықтан ғаламшарда жуан атмосфера жоқ. Аспаны қараңғы, жұлдыздар Болпаннан жарық көрінеді,
Күн үлкен тәжі бар шар сияқты көрінеді. Меркурийдің беткі қабаты құлаған метеориттерден пайда болған кратерлермен жабылған. Шолпанды әлемде "Меркурий" деп атайды, бұл атау көне юнанның Гермес құдайының мадағына берілген. Күннен орташа қашықт. 0,387 а.б. (58 млн. км), Күнді айналу периоды 88 тәулік, өз осінен айналу периоды 58,6 тәулік, орташа диам. 4878 км, массасы 3,31023 кг; өте сирек атмосферасының құрамында Ar, Ne, He бар. М. беті сыртта. Меркурий ежелгі римдіктердің құдайы болды.
Меркурий ғаламшары жайлы қазақ тіліндегі толығырақ мəліметтер GALAM KZ ютуб арнасында берілген.
 
Меркурий күнге ең жақын планета болғандықтан оны бақылау өте қиын. Әйтсе де, соңғы радиобақылаулардың мәліметтері бойынша, Меркурийдің өте баяу айналатыны анықталды, яғни бұл планетадағы тәулік шамамен жердегі 176 тәулікке тең. Бірақ ол күнге жақын орналасқандықтан, оның орбитасы жерге қарағанда кіші. Меркурий өлшемдері жағынан да, массасы жағынан да, кішкене болғандықтан, ол өзінің айналасындағы атмосфераны тұрақты ұстай алмайды.
 
Меркурий күнге ең жақын планета болғандықтан оны бақылау өте қиын. Әйтсе де, соңғы радиобақылаулардың мәліметтері бойынша, Меркурийдің өте баяу айналатыны анықталды, яғни бұл планетадағы тәулік шамамен жердегі 176 тәулікке тең. Бірақ ол күнге жақын орналасқандықтан, оның орбитасы жерге қарағанда кіші. Меркурий өлшемдері жағынан да, массасы жағынан да, кішкене болғандықтан, ол өзінің айналасындағы атмосфераны тұрақты ұстай алмайды.
Меркурий ғаламшары жайлы қазақ тіліндегі толығырақ мəліметтер GALAM KZ ютуб арнасында берілген.
 
 
[[Сурет:Solar system scale-2.jpg|right|250px|thumb|Күн жүйесі]]
[[Сурет:Terrestrial planet size comparisons.jpg|нобай|солға|Планеталардың салыстырмалы үлкендігі: Меркурий, Шолпан, Жер, Марс]]
 
== Тағы қараңыз ==
* [[Ғаламшар]]
 
{{Күн жүйесі }}
 
[[Санат:Болпан| Болпан]]
 
 
 
[[Санат:Болпан| ]]
[[Санат:Жер тәрізді ғаламшарлар]]
[[Санат:Күн жүйесі ғаламшарлары]]
[[Санат:Астрономия]]
2212

өңдеме