Клиңон тілі — нұсқалар арасындағы айырмашылық

Түйіндемесі өңделмейді
{{Infobox Language
|name=КлингонКлиңон тілі
|nativename=tlhIngan Hol
|pronunciation=/ˈt͡ɬɪŋɑn xol/
|date=[[1984]]
|setting=[[Star Trek]] фильмдері мен телевизия тізбектерінде бейнеленген оқиғалар.
|speakers= Белгісіз. КлингонКлиңон тілі институтының директоры Лоренс Шоунның (Lawrence Schoen) дерегі бойынша, 1996 жылы 12 шақты адам жетік білген.<ref>[http://www.wired.com/wired/archive/4.08/es.languages.html?pg=4&topic= Wired 4.08: Dejpu'bogh Hov rur qablli!*<!-- Bot generated title -->]</ref>
|fam1=[[жасанды тілдер]]
|fam2=[[өнерде қолданылатын тілдер]]
}}
 
'''КлингонКлиңон тілі''' (Клингоншаклиңонша: '''''tlhIngan Hol''''') — [[Star Trek]] («Жұлдызды жол») телевизиялық тізбегіндегі [[жатғаламшарлық]]тар [[клингондарклиңондар]]дың тілі. Бұл тілді тілтанушы [[Окранд, Марк|Марк Окранд]] нағыз «жатғаламшарлық» тіл болсын деп әдейі құрастырған. Сондықтан бұл тілдің көптеген өзіндік ерекшеліктері бар, мысалы сөйлемнің «толықтауыш – баяндауыш - бастауыш» ретімен құрылуы. Бірінші рет клингонклиңон тілі «Star Trek: The Motion Picture» фильмінде қолданылды, ал оған дейін клингондарклиңондар [[ағылшын тілі]]нде сөйлеп келді. Содан кейінгі уақытта Марк Окранд клингонклиңон тілін өз сөздігі, нормативті грамматикасы бар толыққанды тілге айналдырды. Қазіргі таңда клингонклиңон тілінің жетілген граматикасы, синтаксисі мен сөздігі және бұл тілдің дамуын қадағалап отыратын "КлингонКлиңон тілінің инстуты" деп аталатын арнайы ұйымы бар. Айтылған ұйым әлем әдебиетінің жауһарларын клингонклиңон тіліне аударумен әрі сол тілдегі мезгілдік журналды шығарумен айналысады.
 
«Star Trek» тізбегінің кейбір әуесқойлары немесе тілдерді үйренуді ұнататындардың кейбіреулері клингонклиңон тілінде сөйлесе алады. Бұл тілдің сөз қорында ғарыш кемелеріне немесе клингонклиңон нәсілінің қару-жарағына қатысты сөздер көп те, жерліктер күнделікті қолданыста пайдаланатын заттарды білдіретін сөз жоқ. Мысалы, «көлікті иондайтын қондырғы» (''jolvoy''), немесе «ғарыш кемесінің басқару мінбесі» (''meH'') дегенді білдіретін сөздер бар да, «көпір» деген мағынадағы сөз жоқ. Соған қарамастан осы тілді білетіндер күнделікті тақырыптар туралы да әңгіме жүргізе алады.
 
Қазіргі таңда клингонклиңон тілінің жетілген граматикасы, синтаксисі мен сөздігі және бұл тілдің дамуын қадағалап отыратын "КлингонКлиңон тілінің инстуты" деп аталатын арнайы ұйымы бар. Айтылған ұйым әлем әдебиетінің жауһарларын клингонклиңон тіліне аударумен әрі сол тілдегі мезгілдік журналды шығарумен айналысады.
 
{| style="text-align: center; margin: 10pt" class="wikitable"
! pIqaD
! Транскрипция
! Кириллица
! IPAХФӘ
|-
| a || А, а || {{IPA|ɑ}}
|-
| b || Б, б || {{IPA|b}}
|-
| ch || Ч, ч || {{IPA|t͡ʃ}}
|-
| D || Д, д || {{IPA|ɖ}}
|-
| e || Э, эе || {{IPA|ɛ}}
|-
| gh || Ғ, ғ || {{IPA|ɣ}}
|-
| H || Х, х || {{IPA|x}}
|-
| I || І, і || {{IPA|ɪ}}
|-
| j || дж || {{IPA|d͡ʒ}}
|-
| l || Л, л || {{IPA|l}}
|-
| m || М, м || {{IPA|m}}
|-
| n || Н, н || {{IPA|n}}
|-
| ng || Ң, ң || {{IPA|ŋ}}
|-
| o || О, о || {{IPA|o}}
|-
| p || пһ || {{IPA|pʰ}}
| Q || қх || {{IPA|q͡χ}}
|-
| r || Р, р || {{IPA|r}}<br />({{IPA|ɹ}})
|-
| S || Ш, ш || {{IPA|ʂ}}
|-
| t || тһ || {{IPA|tʰ}}
| tlh || тл || {{IPA|t͡ɬ}}
|-
| u || У, у || {{IPA|u}}
|-
| v || В, в || {{IPA|v}}
|-
| w || У, у || {{IPA|w}}
|-
| y || Й, й || {{IPA|j}}
|-
| ' || - || {{IPA|ʔ}}
== Сыртқы сілтемелер ==
 
* [http://www.kli.org/ КлингонКлиңон тілі институты]
 
{{Суретсіз мақала}}
[[Санат:Жалғамалы тілдер]]
[[Санат:Жасанды тілдер]]
[[Санат:КлингонКлиңон тілі]]
460

өңдеме