Құлқын — нұсқалар арасындағы айырмашылық

Түйіндемесі өңделмейді
ш (Сөздік санатынан алындыCat-a-lot қолданып)
 
'''Құлқын'''. [[Түсіндірме сөздік]]тегі мағынасы — қара бастың қамы, пайдасы (түсіндірме сөздіктегі мағынасы). «Өз құлқыны. үшін қандай болса да сатып кете беретін жігіт» ([[Майлин Бейімбет|Б. Майлин]], Шығ.). Сырт қарағанда, қазіргі түсінігіміз— туынды, ауыспалы мағына нәтижесі. Дәл осы тұлғалас араб сөзі «құлқум» -ның мағынасы — жұтқыншақ, адамның тамағы мағынасында қолданылады. Осыған қарағанда, кейбір авторлардың сөз төркіні [[араб тілі]] деп белгілеуіне қосылуға да болады. Мысалы, К.Юдахин [[қырғыз тілі]]ндегі «кулкун» (жұтқыншақ) сөзінің тұсына араб тілінен дегенді көрсеткен. «Қазақ тіліндегі араб-парсы сөздері» атты кітабында [[Бекмұхаметов|Е. Бекмұхаметов]] те осы пікірде.
[[Арабтар]]ға түркі, моңғол тобындағы тілдерден ауысып баруы да мүмкін. Кейбір тіл деректері осы ойымызды қуаттағандай болды. [[моңғол тілі]]нде «хоолой» сөзі — адамның тамағы, жұтқыншағы, ал «хоол»— ішетін ас, тамақ мағыналарында кездеседі (. Мұнда біз бір түбірден пайда болған, мағынасы бірімен бірі байланысты сөздермен кездесіп отырмыз. Демек, тамақты адам [[асқазан]]ына жеткізетін жолдың — жұтқыншақтың атауы моңғолдарда алғашқы «хоол» сөзінен пайда болған. Тағы бір мысал, қалмақ тілінде «жұтқыншақ» мағынасы «хол» сөзі арқылы айтылады да, ал талан-таражға салу — «хулхалх».
[[Түркі тілдері]] ішінде [[якуттар]]да «жұтқыншақ» мағынасын «қуолай» сөзі ұғындырады, «кылк гын» [[сөз тіркесі]] қазақ тіліндегі «жұту, жұтып қою» етістігі мағынасы орнына қолданылады.
==Дереккөздер==
<references/>
{{wikify}}
 
{{wikify}}
{{Суретсіз мақала}}