Жарапазан — нұсқалар арасындағы айырмашылық

Түйіндемесі өңделмейді
'''Жарапазан''' — қазақ даласында [[ислам діні]] берік орын тепкеннен кейін пайда болған [[тұрмыс-салт]] жырларының бір түрі. Ол ел арасында ораза ұсталатын [[рамазан]] айында айтылады. Кешкілік ауыз ашар кезінде ауылдың өлең айтуға бейімі бар жастары жиылып, әр үйдің тұсына келіп Жарапазан айтады. Оны ешкім ерсі санамайтын болған, қайта үйден шама-шарықтарына қарай сыйлық алып шығып, Жарапазаншыларды риза етіп жіберетін болған. Жарапазан мәтіні айтыла-айтыла әбден қалыптасқан жаттанды шумақтардан құрылады. Мазмұн жағынан оны шартты түрде үш бөлікке бөлуге болады. Ең алдымен, ''Жарапазаншы үйді'', үй иесін мадақтаудан бастайды. Одан ''[[ислам діні|ислам дінінің]] шарттарын уағыздап'', имандылыққа шақырып, өсиет айтады. Соңы ''бата берумен'' аяқталады. Әрине, айтушы өзінің қабілет-қарымына орай, жаттанды мәтіннің қаңқасын бұзбай өз ойынан да шумақтар қосып айта береді. Үй иесінің көрсеткен құрмет-сыйына қарай оның жомарттығын, шүлендігін марапаттап, алғыс-тілек те айтады. Кейде көңілден шықпағандарды қуақы тілмен келекелеп, әзіл-қалжыңға да айналдыратын сәттер болады. Жарапазанды жоқ-жітік замандарда дүние табу кәсібіне айналдырғандар да болған. Дегенмен, Жарапазанның негізгі мақсаты —'' ораза айында ел көңілін көтере жүріп, ислам дінін насихаттау, жұртты шариғатқа, иманға ұйыту, береке-бірлікке, ізгілікке шақырудан туған''. Оған, әсіресе, жастар мен балалар белсенді ат салыса жүріп, өздері де үлгі-өнеге алған. Кеңестік дәуірдегі шектеулердің салдарынан ұмытыла бастаған Жарапазан ''ислам дінінің'' жандануына байланысты қайтадан салтқа еніп келеді.
<ref name="source1">"Қазақ Энциклопедиясы"</ref>
== Пайдаланылған әдебиеттер ==
338

өңдеме